Politics

Law

เมื่อผู้เสียหายเป็นผู้พิพากษา

สมชาย ปรีชาศิลปกุล เขียนถึงคดี ‘บ้านป่าแหว่ง’ บนดอยสุเทพ โดยตั้งคำถามถึงความเป็นกลางในการทำหน้าที่ของผู้พิพากษา ซึ่งอาจมี ‘อคติเชิงสถาบัน’ ทว่ากลบเกลื่อนด้วยการอ้างว่าเป็น ‘การทำตามกฎหมาย’

มือปืนป๊อปคอร์นไม่ได้หล่นมาจากฟ้า

สมชาย ปรีชาศิลปกุล เขียนถึงการตัดสินคดี ‘มือปืนป๊อปคอร์น’ ที่เพิ่งผ่านพ้น พร้อมชี้ให้เห็นความไม่ชอบมาพากลในกระบวนการบังคับใช้กฎหมาย โดยเฉพาะกรณีของการฆ่าคนตาย ซึ่งผู้กระทำผิดอาจไม่ได้รับโทษเสมอไป

ขนมหวานจาก คสช. ‘พ.ร.บ.คู่ชีวิต’ คนเท่ากันแต่ยังไม่เท่าเทียม

วจนา วรรลยางกูร พาไปสำรวจเส้นทางของ ‘ร่าง พ.ร.บ.คู่ชีวิต’ ฉบับล่าสุด พร้อมตีแผ่ให้เห็นช่องโหว่ที่ถูกอำพรางไว้ ประกอบกับความเห็นจากภาคส่วนต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง

เจ้าพลัดถิ่น : ผู้พ่ายแพ้ต่อสงครามอนุสาวรีย์ในธรรมศาสตร์

สมชาย ปรีชาศิลปกุล เขียนถึง อนุสาวรีย์เจ้าพระยาอภัยราชาฯ หรือ Rolin Jaequemyns ที่ถูกตั้งไว้อย่างเงียบเชียบในตึกโดม ของธรรมศาสตร์ พร้อมทบทวนมูลเหตุที่ทำให้ท่านต้องกลายเป็น ‘เจ้าพลัดถิ่น’

ทรัพย์สินนี้ ‘ท่าน’ ได้แต่ใดมา

อิสร์กุล อุณหเกตุ ตั้งข้อสังเกตถึงกฎหมายฉบับใหม่ที่กำหนดให้เจ้าหน้าที่รัฐกว่า 2 ล้านคน ต้องเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับทรัพย์สินของตัวเอง การคอร์รัปชั่นจะลดลงได้จริงหรือ? อะไรคือสิ่งที่เราควรกังวล? และอะไรคือสิ่งที่เราควรคาดหวัง?

อ่านอีกครั้งในความเงียบ : พระองค์เจ้ารพีฯ เป็นบิดาแห่งกฎหมายไทยจริงหรือ ?

สมชาย ปรีชาศิลป์กุล ย้อนต้นกำเนิด ‘วันรพี’ พร้อมทบทวนที่มาที่ไปของการยกย่องให้พระองค์เจ้ารพีพัฒนศักดิ์ เป็น ‘บิดาแห่งกฎหมายไทย’

ศาลรัฐธรรมนูญ ที่ไร้ผู้เชี่ยวชาญรัฐธรรมนูญ

สมชาย ปรีชาศิลปกุล สำรวจองค์ประกอบและที่มาของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ตั้งแต่ปี 2540 ถึงปัจจุบัน และชี้ให้เห็นว่าศาลรัฐธรรมนูญไทยกลับไร้ผู้เชี่ยวชาญด้านรัฐธรรมนูญ อีกทั้งยังไร้ซึ่งประชาชนด้วย

ประเทศอันอุดมสมบูรณ์ด้วย “คณะยอดมนุษย์”

อิสร์กุล อุณหเกตุ ตั้งคำถามถึงระบบ “คณะกรรมการ” ในกฎหมายไทย ซึ่งมีจำนวนหลายร้อยชุด ประกอบด้วยกรรมการหลายพันตำแหน่ง และข้าราชการการเมืองและข้าราชการประจำในตำแหน่งสำคัญต้องนั่งเป็นกรรมการหลายสิบตำแหน่ง จนอดตั้งคำถามไม่ได้ว่า ฤาประเทศไทยนี้จะอุดมสมบูรณ์ไปด้วยยอดมนุษย์

ความจริงในกฎหมาย กฎหมายในความจริง

หลายครั้งที่ความจริงกับกฎหมายมักสวนทางกัน สมชาย ปรีชาศิลปกุล เล่าถึงปรากฏการณ์จากคดีสำคัญๆ เช่น คดีล่วงละเมิดทางเพศ คดีแรงงานที่สูญเสียปอดจากการทำงาน และโทษประหารชีวิตที่ไม่มีการบังคับใช้ ทั้งยังเสนอมุมมองในการมองกฎหมายในโลกความเป็นจริงไว้อย่างน่าสนใจ

“ผมจะเป็นประธานศาลฎีกา”

สมชาย ปรีชาศิลปกุล ชวนตั้งคำถามด้านกลับของข้ออ้าง “ความเป็นอิสระของศาล” ที่ต้องการปลอดการเมือง ปราศจากการแทรกแซงจากบุคคลภายนอก ว่าตุลาการจะยึดโยงกับประชาชนได้อย่างไร ภายใต้อุดมการณ์แบบเสรีประชาธิปไตย

ตุลาการธิปไตย

สมชาย ปรีชาศิลปกุล สำรวจแนวโน้มและข้อถกเถียงว่าด้วยการขยายทางอำนาจของฝ่ายตุลาการในประเทศประชาธิปไตยใหม่ จากพื้นที่ทางกฎหมายสู่การเมืองและนโยบายสาธารณะ “ตุลาการธิปไตย” ส่งผลต่อหลักการแบ่งแยกอำนาจฝ่ายบริหาร นิติบัญญัติ และตุลาการอย่างไร นี่คือระบบอำนาจนิยมอีกแบบหนึ่งหรือไม่