Somchai Preechasinlapakun

คืนความเป็นอิสระให้ผู้พิพากษา คืนอำนาจตุลาการให้สังคม

สมชาย ปรีชาศิลปกุล เขียนถึงหลักการ ‘ความเป็นอิสระของฝ่ายตุลาการ’ ที่จำเป็นต้องมี ‘การถูกตรวจสอบและความรับผิด’ เป็นหลักการสำคัญเคียงคู่กัน

ตุลาการนิยมล้นเกิน (Hyper-Judicial Activism)

สมชาย ปรีชาศิลปกุล เขียนถึงปรากฏการณ์ ‘ตุลาการนิยมล้นเกิน’ โดยยกกรณีศึกษาที่เกิดขึ้นในสถาบันตุลาการทั่วโลก ที่ขยับบทบาทจากการชี้ขาดประเด็นทางกฎหมายมาสู่การใช้อำนาจที่เป็นปฏิปักษ์ประชาธิปไตย

สมมติเสวนากับไพโรจน์ ชัยนาม เรื่องการปฏิญาณว่าจะซื่อสัตย์ต่อรัฐธรรมนูญ

สมชาย ปรีชาศิลปกุล ‘สมมติเสวนา’ กับศาสตราจารย์ไพโรจน์ ชัยนาม ปรมาจารย์กฎหมายรัฐธรรมนูญผู้ล่วงลับ ถึงเรื่องการปฏิญาณตนต่อรัฐธรรมนูญของผู้ดำรงตำแหน่งสำคัญทางการเมือง

อัยการในร่มเงา คสช.

สมชาย ปรีชาศิลปกุล ตั้งข้อสงสัยถึงบทบาทหน้าที่ของอัยการว่าเป็น ‘ทนายของรัฐบาล’ หรือ ผู้อำนวยความยุติธรรมให้แก่ประชาชน’ เมื่อเกิดปรากฏการณ์หลุดรอดคดีอาญาของบางคนอย่างง่ายดาย

จริยธรรมของผู้ทรงความยุติธรรม

สมชาย ปรีชาศิลปกุล เขียนถึงหลักความเสมอภาคต่อหน้ากฎหมาย ซึ่งเป็นสิ่งที่ผู้ทรงความยุติธรรมต้องเคารพอย่างเคร่งครัด แถมยังบัญญัติไว้ในประมวลจริยธรรมของข้าราชการตุลาการด้วย

เครือข่ายปฏิปักษ์ประชาธิปไตย

สมชาย ปรีชาศิลปกุล เขียนถึง ‘เครือข่ายปฏิปักษ์ประชาธิปไตย’ ซึ่งมีส่วนในการเกื้อหนุนชนชั้นนำเก่าให้สืบทอดอำนาจต่อไป และทำทุกวิถีทางเพื่อขัดขวางกลุ่มอำนาจใหม่ที่มาจากการเลือกตั้ง

อ่านหนังสือรัฐธรรมนูญ ฉบับ ‘ซ้ายจัด ดัดจริต’

สมชาย ปรีชาศิลปกุล วิเคราะห์หนังสือ ‘รัฐธรรมนูญ: ประวัติศาสตร์ข้อความคิด อำนาจสถาปนา และการเปลี่ยนผ่าน’ ของ ปิยบุตร แสงกนกกุล ที่ อุ๊ หฤทัย นำไปใช้เป็นหลักฐานการแจ้งความ

รับโทษ ไม่รับผิด : เผชิญหน้าอยุติธรรมจากอำนาจตุลาการ

สมชาย ปรีชาศิลปกุล ชำแหละความบิดเบี้ยวและอยุติธรรมของอำนาจตุลาการ โดยเฉพาะในยุครัฐบาลเผด็จการ อันสะท้อนให้เห็นว่าการ ‘รับโทษ’ นั้นอาจไม่ได้มาคู่กับการ ‘รับผิด’ เสมอไป

‘เหนือการเมือง’ ในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข

สมชาย ปรีชาศิลปกุล ไล่เรียงประวัติศาสตร์ของคำว่า ‘เหนือการเมือง’ ซี่งปรากฏขึ้นตั้งแต่หลังการอภิวัฒน์ 2475 ก่อนจะถูกตีความและปรับเปลี่ยนความหมายเรื่อยมา โดยเฉพาะในห้วงเวลาที่เป็นหัวเลี้ยวหัวต่อทางการเมือง

เมื่อองค์กรอิสระกลายเป็นภาระของประชาธิปไตย

สมชาย ปรีชาศิลปกุล เขียนถึงพัฒนาการและความตกต่ำของ ‘องค์กรอิสระ’ ตั้งแต่ยุครัฐธรรมนูญ พ.ศ.2540 ซึ่งยึดโยงอยู่กับประชาชน มาจนถึงรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2560 ซึ่งถูกครอบงำเบ็ดเสร็จโดยระบอบอำนาจนิยม

เมื่อผู้เสียหายเป็นผู้พิพากษา

สมชาย ปรีชาศิลปกุล เขียนถึงคดี ‘บ้านป่าแหว่ง’ บนดอยสุเทพ โดยตั้งคำถามถึงความเป็นกลางในการทำหน้าที่ของผู้พิพากษา ซึ่งอาจมี ‘อคติเชิงสถาบัน’ ทว่ากลบเกลื่อนด้วยการอ้างว่าเป็น ‘การทำตามกฎหมาย’

มือปืนป๊อปคอร์นไม่ได้หล่นมาจากฟ้า

สมชาย ปรีชาศิลปกุล เขียนถึงการตัดสินคดี ‘มือปืนป๊อปคอร์น’ ที่เพิ่งผ่านพ้น พร้อมชี้ให้เห็นความไม่ชอบมาพากลในกระบวนการบังคับใช้กฎหมาย โดยเฉพาะกรณีของการฆ่าคนตาย ซึ่งผู้กระทำผิดอาจไม่ได้รับโทษเสมอไป