fbpx

ของบ่เล่ารู้ลืม

13 Feb 2024

บ้าน เมือง เวียง เชียง แช่ : ความหมายของชื่อชุมชนในล้านนา

พริษฐ์ ชิวารักษ์ ชวนค้นหาความหมายของชื่อชุมชนในภาคเหนือ ซึ่งมักประกอบด้วยคำว่า บ้าน เมือง เวียง เชียง แช่ ซึ่งมีประวัติศาสตร์อันยาวนาน

พริษฐ์ ชิวารักษ์

13 Feb 2024

Life & Culture

12 Feb 2024

จากโลงผีแมนแห่งปางมะผ้า สู่การถอดเกลียวดีเอ็นเอสืบรากมนุษย์โบราณ 1,700 ปี

คำตอบที่ได้จากโครงกระดูกมนุษย์โบราณที่ปางมะผ้าคืออะไร ส่งผลต่อเรื่องราวของคนยุคปัจจุบันอย่างไร และเราจะใช้ความรู้เรื่องอดีตเพื่ออนาคตได้อย่างไร

ปาณิส โพธิ์ศรีวังชัย

12 Feb 2024

Life & Culture

10 Jan 2024

ล้านนาเป็นอาณานิคมของสยามช่วงสมบูรณาญาสิทธิราชย์หรือไม่

คอลัมน์ ‘ของบ่เล่ารู้ลืม’ เดือนนี้ พริษฐ์ ชิวารักษ์ ขอเปิดปีด้วยข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์ว่าสรุปแล้ว ล้านนาเคยเป็นอาณานิคมของสยามหรือไม่

พริษฐ์ ชิวารักษ์

10 Jan 2024

Life & Culture

17 Nov 2023

การแปลหนังสือสะท้อนสังคมอาจแก้ปัญหาโดยตรงไม่ได้ แต่ย่อมเปิดทางแห่งการต่อสู้ให้ผู้คนได้ – ภัควดี วีระภาสพงษ์

101 ชวนภัควดีพูดคุยเพื่อหาคำตอบและร่วมศึกษาประวัติศาสตร์โลกเพื่อเป็นพื้นฐานในการทำความเข้าใจการเมืองการปกครองไทย ไปจนถึงย้อนกลับไปวันแรกสุดที่เธอเริ่มต้นเข้าสู่วงการแปลเป็นครั้งแรก อันพลิกชีวิตการทำงานและความคิดของเธอมาจนถึงทุกวันนี้

ภัคจิรา มาตาพิทักษ์

17 Nov 2023

Life & Culture

15 Nov 2023

การเมืองเรื่องคําว่า ‘ยวน’ ในตํานานพื้นเมืองเชียงใหม่

คอลัมน์ ‘ของบ่เล่ารู้ลืม’ เดือนนี้ พริษฐ์ ชิวารักษ์ อภิปรายสาเหตุที่ไม่พบคําว่ายวนใน ‘ตํานานพื้นเมืองเชียงใหม่’ โดยอาศัยบริบททางประวัติศาสตร์และลักษณะการใช้คําในวรรณกรรมและจารึกชิ้นอื่นๆ ประกอบการตีความ

พริษฐ์ ชิวารักษ์

15 Nov 2023

Documentary

3 Nov 2023

มานิ : วิถีพรานในวารวันที่ป่าเปลี่ยน และชีวิตไร้สิทธิเสียงในเทือกเขา

101 ชวนอ่านสารคดีกลุ่มชาติพันธุ์ ‘มานิ’ ในภาคใต้ ว่าด้วยวิถีแบบพรานที่ต้องปรับเปลี่ยนตามยุคสมัย ชีวิตที่เข้าไม่ถึงสิทธิ และถูกทิ้งไว้ข้างหลังเทือกเขา

ภาวรรณ ธนาเลิศสมบูรณ์

3 Nov 2023

Life & Culture

30 Oct 2023

สวดมนต์ฉบับหลวง หนังสืองานศพเล่มแรกของกรุงสยาม

นริศ จรัสจรรยาวงศ์ เล่าถึงประวัติหนังสืองานศพเล่มแรกของประเทศไทย ที่กลายมาเป็นต้นกำเนิดการเผยแพร่บทสวดมนต์บทต่างๆ ในสังคมสยาม

นริศ จรัสจรรยาวงศ์

30 Oct 2023

Life & Culture

26 Oct 2023

‘หนังใหญ่สิงห์บุรี’ แสงสี กลิ่นอาย และท่วงทำนองมหรสพไทยโบราณที่(อาจ)หลับใหลไปกับกาลเวลา

101 ชวนอ่านประวัติศาสตร์ของ ‘หนังใหญ่สิ
งห์บุรี’ ตำนานมหรสพชั้นครูที่อาจกำลังสูญหายไปกับกาลเวลา

ภัคจิรา มาตาพิทักษ์

26 Oct 2023

Politics

24 Oct 2023

14 ตุลา ถึง 6 ตุลา กับการต่อสู้ของผู้หญิงที่ไม่เคยได้รับการจารึกในหน้าประวัติศาสตร์

ภัคจิรา มาตาพิทักษ์ เขียนถึงบทบาทของสตรีในเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 และ 6 ตุลาคม 2519 ที่ประวัติศาสตร์ไทยไม่เคยจารึกถึงผู้หญิงเดือนตุลา

ภัคจิรา มาตาพิทักษ์

24 Oct 2023

Life & Culture

18 Oct 2023

ฝรั่งมังค่า ทุ่งกุลาร้องไห้ และกุ้งกุลาดำ: มังค่าและกุลาคืออะไร?

คอลัมน์ ‘ของบ่เล่ารู้ลืม’ เดือนนี้ พริษฐ์ ชิวารักษ์ เขียนถึงที่มาของคำว่า ฝรั่งมังค่า ทุ่งกุลาร้องไห้ และกุ้งกุลาดำ

พริษฐ์ ชิวารักษ์

18 Oct 2023

Life & Culture

17 Oct 2023

เปิดประวัติศาสตร์ที่ถูกปิด: สำรวจ ‘เหวิน เหม็ง’ หอนางโลมไต้หวันอายุร้อยปี

นิติธร สุรบัณฑิตย์ เขียนถึง ‘เหวิน เหม็ง’ อดีตหอนางโลมอายุกว่าร้อยปีที่ไต้หวัน ปัจจุบันเปิดเป็นพิพิธภัณฑ์ให้คนทำความเข้าใจอดีต

นิติธร สุรบัณฑิตย์

17 Oct 2023

Politics

16 Oct 2023

จาก ‘เสือ’ สู่ ‘สิงห์’ ถึง ‘มือปืน’: ถอดรหัสการเมืองและการเปลี่ยนแปลงทางอำนาจในควันปืนประวัติศาสตร์หนังบู๊ไทย

อิทธิเดช พระเพ็ชร เขียนถึงประวัติศาสตร์การเปลี่ยนแปลงของสังคมไทยในควันปืนประวัติศาสตร์ภาพยนตร์บู๊ไทย ตั้งแต่สัญลักษณ์ของความเป็น ‘เสือ’ สู่ ‘สิงห์’ ถึง ‘มือปืน’

อิทธิเดช พระเพ็ชร

16 Oct 2023

Thai Politics

12 Oct 2023

จาก 14 ตุลาฯ ถึง 6 ตุลาฯ: การปรากฏขึ้นของความคิดเหมาอิสม์ในปัญญาชนไทยและรายงานการสดับตรับฟังของสันติบาล

รวินทร์ คำโพธิ์ทอง ชวนมองความเปลี่ยนแปลงช่วง 14 ตุลาฯ 2516 ถึง 6 ตุลาฯ 2519 ที่ความคิดฝ่ายซ้ายปรากฏตัวในขบวนการนักศึกษา โดยเฉพาะการจัด ‘นิทรรศการจีนแดง’ ในปี 2517

รวินทร์ คำโพธิ์ทอง

12 Oct 2023

Life & Culture

26 Sep 2023

อักษรไทในเวียดนามกับกำเนิดอักษรไทยสยาม?

ยุกติ มุกดาวิจิตร เขียนถึงประวัติศาสตร์ที่มาที่ไปและพัฒนาการของภาษาไทในเวียดนามตามจากหลักฐานของอักษร-วรรณคดี-การเมือง

ยุกติ มุกดาวิจิตร

26 Sep 2023

Politics

25 Sep 2023

ตั้วเหี่ย 大兄 กับ อั้งยี่ 洪字 อนุทินลูกเจ๊กหลังเสพ ‘แมนสรวง’

จากภาพยนตร์ ‘แมนสรวง’ ที่ฉายภาพการเมืองสยามและบทบาทชาวจีนสมัย รัชกาลที่ 3-4 สู่การตามหาประวัติศาสตร์ความหมายของคำว่า ‘ตั้วเหี่ย’ และ ‘อั้งยี่’ โดย นริศ จรัสจรรยาวงศ์

นริศ จรัสจรรยาวงศ์

25 Sep 2023
1 2 13

RECOMMENDED

Life & Culture

12 Feb 2024

จากโลงผีแมนแห่งปางมะผ้า สู่การถอดเกลียวดีเอ็นเอสืบรากมนุษย์โบราณ 1,700 ปี

คำตอบที่ได้จากโครงกระดูกมนุษย์โบราณที่ปางมะผ้าคืออะไร ส่งผลต่อเรื่องราวของคนยุคปัจจุบันอย่างไร และเราจะใช้ความรู้เรื่องอดีตเพื่ออนาคตได้อย่างไร

ปาณิส โพธิ์ศรีวังชัย

12 Feb 2024

Phenomenon

22 Feb 2024

Homesick Politics : การเมืองเรื่องคิดถึงบ้าน

คอลัมน์ ‘Phenomenon’ สัปดาห์นี้ โตมร ศุขปรีชา พาสำรวจความหมายและประวัติศาสตร์ของอาการ ‘โฮมซิก’ ที่ไม่ใช่แค่การคิดถึงบ้านที่ตนอาศัย แต่หมายรวมถึงชาติบ้านเมืองและวัฒนธรรม

โตมร ศุขปรีชา

22 Feb 2024

Public Policy

6 Feb 2024

‘ตีโจทย์เทคโนโลยีโลก ตั้งโจทย์เทคโนโลยีไทย’ เราควรปรับตัวอย่างไรในโลก 6.0

101 ชวนตีโจทย์เทคโนโลยียุค 6.0 รวมทั้งร่วมวางยุทธศาสตร์และแนวทางการพัฒนาสำหรับอนาคตข้างหน้า ผ่านบทสนทนาของผู้เชี่ยวชาญในแต่ละสาขาของเทคโนโลยี

กองบรรณาธิการ

6 Feb 2024