นายแพทย์ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์ เรื่อง

 

ปัญหาเรื่องฝุ่นมิได้มีแค่เรื่องมะเร็ง ดังที่ทราบกันแล้วว่า ฝุ่นขนาดเล็กสามารถเล็ดลอดเข้าไปในถุงลมขนาดเล็กแล้วเข้าสู่กระแสเลือดได้โดยตรง ก่อนที่จะเดินทางไปทำร้ายอวัยวะส่วนต่างๆ ของร่างกาย

ที่ไม่มีคนพูดถึงมากนักคือฝุ่นขนาดเล็กอาจจะทำให้เกิดการผ่าเหล่าของเซลล์สืบพันธุ์ ในผู้ที่กำลังอยู่ในวัยเจริญพันธุ์เวลานี้ เป็นปรากฏการณ์ที่การเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมมีผลกระทบต่อดีเอ็นเอดังที่เคยเกิดขึ้นกับมนุษย์หลายรอบ สร้างโรคใหม่ๆ ที่ไม่เคยสร้างมาก่อน น่าสนใจว่าคนรุ่นต่อไปจะมีโรคอะไรเพิ่มมากขึ้นและมีโรคอะไรใหม่ๆ เกิดขึ้นได้อีกบ้าง

ทารกที่เกิดในภาคเหนือตอนบนเมื่อประมาณ 10-12 ปีก่อน บัดนี้เรียนจบประถม 4 กันแล้ว พวกเขาสูดฝุ่นเหล่านี้ปีละ 3 เดือนอย่างสม่ำเสมอ จนถึงวันนี้เรายังไม่เห็นหลักประกันว่าทารกกรุงเทพฯ วันนี้จะไม่ประสบชะตากรรมเดียวกัน

ว่าที่จริงนี่เป็นโอกาสอันดีที่พรรคการเมืองจะได้แสดงวิสัยทัศน์เรื่องการจัดการฝุ่น รวมทั้งวิสัยทัศน์ต่อหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า แล้วรีบจัดการเลือกตั้งโดยเร็ว

เป็นที่น่าสังเกตว่าปัญหาฝุ่นควันที่ภาคเหนือตอนบน เกิดขึ้นใกล้เคียงความวุ่นวายทางการเมืองในทศวรรษที่ผ่านมา เรามีรัฐประหารและรัฐบาลเปลี่ยนหน้ากันหลายครั้ง แต่ละครั้งไม่ทันจะทำอะไรก็เปลี่ยนอีก

ฝุ่นที่ภาคเหนือตอนบนว่ากันว่าเกิดจากการเผาไร่ ซึ่งเป็นขั้นตอนหนึ่งของอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ เฉพาะจังหวัดเชียงใหม่เข้าใจว่าการจราจรเป็นส่วนหนึ่งด้วย การเผานี้มิได้เกิดขึ้นเพียงในเขตประเทศไทยแต่เกิดขึ้นในประเทศเพื่อนบ้านด้วย ฝุ่นที่ภาคใต้ซึ่งเกิดขึ้นอย่างรุนแรงเป็นบางครั้ง ซึ่งเกิดขึ้นเพราะการเผาในประเทศเพื่อนบ้านเช่นกัน

ถึงวันนี้ ว่ากันว่าฝุ่นกรุงเทพฯ เกิดจากการจราจร การก่อสร้าง และบางเสียงว่าเกิดจากการเผาในเขมร เราจะได้อ่านเรื่องทำนองนี้ทุกปี ปีละ 2-3 เดือนไปอีกหลายปี และหากไม่มีการเลือกตั้ง ก็จะได้อ่านไปอีกนาน ด้วยสมมติฐานที่ว่าน่าจะมีแต่รัฐบาลประชาธิปไตยที่พอจะมีศักยภาพเจรจากับนานาชาติเรื่องชั้นบรรยากาศที่เราใช้ร่วมกัน

ทั้งนี้ยังไม่นับรวมเรื่องบทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ฝุ่นเชียงใหม่และเชียงรายแก้ไขได้ด้วยส่วนท้องถิ่นเช่นไร ฝุ่นกรุงเทพฯ ก็ไม่ต่างกัน การเลือกตั้งไม่เพียงต้องเกิดในระดับประเทศ แต่ควรเกิดขึ้นในระดับส่วนท้องถิ่นด้วย ให้ประชาชนได้พัฒนาฝีมือเลือกตั้งเพื่อให้ได้มาซึ่งนักการเมืองที่ช่วยเหลือเขาได้

ที่ภาคเหนือตอนบนมีจำนวนผู้ป่วยโรคปอดและระบบทางเดินหายใจเพิ่มจำนวนขึ้นเพราะฝุ่นทุกปี คนกรุงเทพฯ ก็น่าจะเป็นเช่นเดียวกัน ส่วนการเพิ่มขึ้นเพราะโรคอื่นๆ แม้จะมีมาก แต่น่าจะต้องรอการพิสูจน์เชื่อมโยงอีกระยะหนึ่งว่าเกิดจากฝุ่นควันจริงหรือเปล่า จะอย่างไรก็ตามทุกครัวเรือนที่อยู่ใต้ชั้นบรรยากาศหนาทึบนี้ มีค่าใช้จ่ายสุขภาพมากขึ้นแน่นอน ที่เกิดไปแล้วทันทีคือค่าหน้ากากและค่าแอร์คอนดิชั่น

หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าประกันค่ารักษาพยาบาลให้ได้ แต่ดูเหมือนมิได้ประกันค่าหน้ากากและมิได้ประกันค่าแอร์ รวมทั้งค่าเสื่อมทางสุขภาพจิต สามอย่างนี้ประชาชนต้องจัดการเอง เพราะรัฐบาลที่เป็นอยู่วันนี้ทำให้ไม่ได้

หลังจากนี้น่าจะมีฝุ่นควันมาเยือนทุกปี หากไม่มีเงินจ่ายค่าไฟฟ้าที่สูงขึ้นจากค่าแอร์ ก็ควรไปอาศัยอยู่ตามห้าง หากมีลูกเล็กถึงเวลาก็พาลูกไปเล่นที่สนามเด็กเล่นในห้าง นี่เป็นโอกาสทองของร้านไอติมข้างสนามเด็กเล่นในห้าง และโอกาสทองของห้างที่จะเก็บค่าใช้สนามเพื่อเอามาจ่ายค่าไฟ

การออกกำลังกายในที่โล่งเป็นเรื่องทำไม่ได้ ฟิตเนสเซ็นเตอร์ควรขายดีมากขึ้น แต่เรื่องจะง่ายกว่ามาก หากทุกบ้านวางแผนล่วงหน้าว่าเราจะใช้ห้องใดเป็นที่อยู่อาศัยมากที่สุด เพื่อประหยัดค่าไฟมากที่สุด

กิน นอน ดูเน็ตฟลิกซ์ และออกกำลังกายในห้องเดียวกันทั้งวันคืนนานสามเดือน การออกกำลังกายสมัยนี้ไม่ยาก เพียงเปิดคลิปก็เต้นตามได้แล้ว มีไลฟ์โค้ชและแอรอบิคโค้ชมากมายทั้งฟรีและไม่ฟรี ไม่จำเป็นต้องลากลู่วิ่งเข้ามากินเนื้อที่ในห้องหลบภัยประจำบ้าน

คุณภาพชีวิตจะอยู่ในมือเรา หากเราใช้ชีวิตในห้องนี้แล้วเปิดแอร์ทั้งวันทั้งคืน หากมีเงินมากพอจ่ายค่าแอร์มาก ให้ทำแอร์และเครื่องดูดอากาศในห้องครัวอีกที่หนึ่ง อย่าลืมวางตู้เย็นทั้งที่ห้องอยู่อาศัยและวางอีกตัวหนึ่งที่ห้องครัวแยกจากกัน ชีวิตจะมีความสุขมาก

ตอนที่ฝุ่นภาคเหนือหนักหนาสาหัส คนสูงอายุและผู้ป่วยที่มีโรคเรื้อรังจำนวนหนึ่ง จะมีอาการทรุดลงโดยหาสาเหตุเด่นชัดไม่ได้ รู้แต่ว่าเมื่อฝุ่นจางก็ดีขึ้น และถ้าใช้ชีวิตในห้องแอร์นานพอก็มักจะดีขึ้น ผู้ป่วยโรคภูมิแพ้ก็เช่นกัน มีผู้ป่วยโรคภูมิแพ้รายหนึ่งฆ่าตัวตายสำเร็จหลังจากเขียนจดหมายลาตายทิ้งไว้ ข้อความในจดหมายตอนหนึ่งพูดถึงความทุกข์ทรมานที่เกิดจากฝุ่นควัน

หากใครจะเขียนนิยายวิทยาศาสตร์ต่อจากนี้ เนื้อเรื่องอาจจะเป็นไปทำนองนี้…

บางบ้านไม่สามารถสร้างห้องนิรภัยได้เพราะยากจน ห้างสรรพสินค้าต่างๆ แออัดไปด้วยผู้คนที่เข้ามาอาศัยอากาศบริสุทธิ์ โดยเฉพาะพนักงานออฟฟิศที่เช่าหอพักไม่มีแอร์ และเงินเดือนไม่พอจ่ายค่าไฟ ในที่สุดจะเหลือคนอีกมากที่ถูกทิ้งไว้กลางแจ้ง

นั่นอาจจะเป็นจุดเริ่มต้นของฝูงซอมบี้ จึงมิใช่เรื่องน่าขำเมื่อพบว่าศูนย์ควบคุมโรคสหรัฐอเมริกา (Center of Disease Control,CDC) เผยแพร่คำแนะนำการเตรียมตัวเพื่อรับมือวิกฤตการณ์ซอมบี้แล้ว ค้นอ่านได้ที่หน้า Zombie Preparedness ของซีดีซี โดยเฉพาะส่วนที่ว่าด้วยการเตรียมอาหารและอุปกรณ์ที่จำเป็น

อย่าลืมไม้เบสบอล ช่วยได้มากในหนังทุกเรื่อง

ตามพระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2545 ได้กำหนดให้สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ สร้างความเท่าเทียมในระบบหลักประกันทั้งสามระบบคือ สวัสดิการข้าราชการ ลูกจ้างประกันสังคม และประชาชนที่อยู่ในร่มของหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า อีกทั้งกำหนดให้สำนักงานหลักประกันสุขภาพและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเร่งพัฒนาการส่งเสริมป้องกันโรค ด้วยรู้แก่ใจดีว่า การตั้งรับที่การรักษาจะสร้างภาระขนาดใหญ่ให้แก่ประเทศ

แต่เพราะรัฐประหารซ้ำแล้วซ้ำเล่า ความไม่มีเสถียรภาพทางการเมืองตลอดสิบปีที่ผ่านมา จึงไม่มีอะไรดีๆ เกิดขึ้นได้เลย เพราะกลไกที่ดีจะอย่างไรก็เป็นกลไกทางประชาธิปไตย แม้จะช้าแต่ก็ดีกว่า ถ้าประชาชนได้เอ็กเซอร์ไซส์การเลือกตั้งได้โดยไม่ถูกขัดจังหวะนานพอ  ก็จะได้รัฐบาลที่มีฝีมือมากขึ้นเรื่อยๆ

เลือกตั้งเถิดก่อนซอมบี้จะมา

Author

Prasert Palitponganpim

ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์ - จิตแพทย์และนักเขียน ผู้สนใจทำงานด้านการศึกษา รักระบบหลักประกันสุขภาพและการ์ตูน