อำมาตย์ตุลาการอำพราง

สมชาย ปรีชาศิลปกุล วิพากษ์ระบบสอบเข้าดำรงตำแหน่งผู้พิพากษา จากความบากบั่นในการ “ลอดรูเข็ม” ถึงการพรางตัวของชนชั้นนำตุลาการ สามัญชนมีโอกาสนั่งบัลลังก์ศาลมากน้อยเพียงใด การสอบเป็นการแข่งขันกันด้วยความสามารถล้วนๆ จริงหรือไม่ และกระบวนการสอบมีความหมายทางการเมืองเช่นใด

การเมืองไทยในสถานการณ์ “ซากศพปกครองคนเป็น”

สมชาย ปรีชาศิลปกุล ตั้งคำถาม รัฐธรรมนูญควรถูกเขียนขึ้นใหม่ในแต่ละยุคสมัยหรือไม่ ทำอย่างไรให้ประเทศไทยไม่เดินหน้าเข้าสู่ยุคสมัย “ซากศพปกครองคนเป็น”

“ความสำเร็จที่ล้มเหลว” ของปรีดี เกษมทรัพย์ (ที่คณะนิติศาสตร์ ธรรมศาสตร์)

สมชาย ปรีชาศิลปกุล ทบทวนคุณูปการของ ‘ปรีดี เกษมทรัพย์’ ที่มีต่อการบุกเบิกการเรียนการสอนนิติปรัชญาที่คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และตั้งคำถามถึง ‘ความหยุดนิ่ง’ ของสถานะความรู้ทางนิติปรัชญาของสถาบันทางกฎหมายแห่งนี้

Blaming the Victim, Blaming the Student

สมชาย ปรีชาศิลปกุล เล่าถึงหนึ่งในแนวคิดทางด้านนิติศาสตร์แนวสตรีนิยม (Feminist Legal Theory) นั่นคือ การโทษเหยื่อ หรือ “blaming the victims” แล้วใช้แนวคิดดังกล่าวในการมองปัญหาการข่มขืนและปรากฏการณ์ “มหาวิทยาลัยกลายเป็นค่ายทหาร” ในสังคมไทย

“สันติวิธี” ที่สูญหาย

สมชาย ปรีชาศิลปกุล ตั้งคำถาม ในยามสถานการณ์ที่ระบอบประชาธิปไตยไม่อาจทำงานได้ในสังคมไทย ทำไมสันติวิธีกลับอยู่ในสภาพไร้น้ำยาไปด้วยพร้อมกัน

ศาลและระบอบเผด็จการ

สมชาย ปรีชาศิลปกุล เขียนถึงปฏิสัมพันธ์ระหว่างคณะรัฐประหารกับสถาบันตุลาการ มองบทบาทของสถาบันตุลาการภายใต้ระบอบอำนาจนิยม และทำความเข้าใจฝ่ายตุลาการในเชิงสถาบัน โดยเฉพาะในบริบทของวงวิชาการไทย

“โง่-จน-เจ็บ” ในกระบวนการยุติธรรม

สมชาย ปรีชาศิลปกุล ชวนคิดเรื่องใหญ่ในระบบกฎหมายไทย เมื่อช่องว่างระหว่าง “โลกของกฎหมายในหนังสือ” กับ “ปฏิบัติการของกฎหมายในชีวิตจริง” ถ่างกว้างเป็นรูโหว่ขนาดใหญ่ จนทำให้การใช้กฎหมายของสามัญชนในโลกจริงมีอยู่น้อยมากเมื่อเปรียบเทียบกับความขัดแย้งที่เกิดขึ้น และทำให้ “กระบวนการยุติธรรม” ส่งผลตรงกันข้าม กลายเป็น “กระบวนการอยุติธรรม”

อะไรคือสาเหตุของการตกเป็นเหยื่อในกระบวนการยุติธรรม?

“จ่านิวและป๋วย”: สมมติเสวนาว่าด้วยเสรีภาพในมโนธรรม การเกณฑ์ทหาร และการรับใช้ชาติ

ถ้าจ่านิวชวนอาจารย์ป๋วยถาม-ตอบเรื่องการเกณฑ์ทหาร ทั้งคู่จะคุยอะไรกัน!?

สมชาย ปรีชาศิลปกุล คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ลองเขียน “สมมติสนทนา” ระหว่างจ่านิวและอาจารย์ป๋วยเรื่องเสรีภาพในมโนธรรม การเกณฑ์ทหาร และการรับใช้ชาติ ให้อ่านกัน

20 ปี รัฐธรรมนูญ 2540 : การปฏิรูปการเมืองไทยในอุ้งมือนักกฎหมายมหาชน

รัฐธรรมนูญ ฉบับปี 2540 หรือ “ฉบับประชาชน” กำลังจะมีอายุครบ 20 ปี สมชาย ปรีชาศิลปกุล คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ทบทวนเส้นทางการเมืองไทยในอุ้งมือนักกฎหมายมหาชน จาก พ.ศ. 2535 ถึง พ.ศ. 2560 จากการปฏิรูปการเมืองแบบเสรีประชาธิปไตย สู่การปฏิรูปการเมืองแบบปฏิปักษ์ประชาธิปไตย