ธิติ มีแต้ม เรื่องและภาพ

 

สังคมไทยผ่านพฤษภาคม 2557 เข้าสู่พฤษภาคม 2561 ครบ 4 ปีพอดี ถ้าเป็นคนก็เปลี่ยนผ่านจากทารกไปสู่เด็กอนุบาล แต่สังคมไทยมีขวบวัยและวุฒิภาวะเท่าไหร่ ใครจะให้คำตอบได้ เมื่อท้องฟ้าแห่งการแสดงความเห็นยังขุ่นมัวและไม่ได้เปิดกว้างให้นกทุกตัวที่กำลังบินอยู่

101 Spotlight ชวนย้อนรำลึกภาพการรัฐประหารครั้งที่ 13 ของไทย ว่าเกิดอะไรขึ้นก่อนวันยึดอำนาจ และ 4 ปีที่ผ่านมา สังคมไทยอยู่อย่างเงียบสงบอย่างที่ คสช. ต้องการ หรืออยู่อย่างเงียบสนั่นแบบที่ประชาชนส่วนหนึ่งลุกขึ้นยืนและกู่ตะโกนออกมา

Photo essay “ปืนกับมือเปล่า” คือบันทึกประวัติศาสตร์และประจักษ์พยานที่บ่งบอกว่า พลเมืองไทยที่ไม่ต้องการความสุขแบบฉบับ คสช. อยู่กันอย่างไร ไม่ใช่ว่าไม่ต้องการความสุข แต่คำถามคือความสุขที่มีปืนกำกับอยู่และเป็นข้อเสนอที่ปฏิเสธไม่ได้ จะเรียกว่าความสุขได้อย่างไร

 

1. หลังจาก กปปส. ประกาศชัตดาวน์กรุงเทพฯ และสามารถปิดล้อมคูหาเลือกตั้ง ไม่ให้มีการจัดการเลือกตั้งในเดือนกุมภาพันธ์ 2557 ได้สำเร็จ ประกอบกับเกิดเหตุความรุนแรงและความเสียหายต่อทรัพย์สินและชีวิตประชาชนขึ้นหลายครั้งในกรุงเทพฯ และต่างจังหวัด ประชาชนในนามกลุ่มพอกันทีออกมาจุดเทียนเรียกร้องให้มีการเลือกตั้งเพื่อยุติความรุนแรง (16 พฤษภาคม 2557)

 

2. สุเทพ เทือกสุบรรณ แกนนำ กปปส. ประกาศกับมวลชนในที่ชุมนุมบริเวณสะพานมัฆวานรังสรรค์ ว่ากปปส. ใกล้ได้รับชัยชนะแล้ว หลังจากกองทัพประกาศใช้กฎอัยการศึกทั่วประเทศ (20 พฤษภาคม 2557)

 

3. คนเสื้อแดงในนามกลุ่ม นปช. ชุมนุมอยู่ที่บริเวณถนนอักษะ พุทธมณฑล จุดเทียนรำลึกครบรอบ 4 ปี ถึงผู้เสียชีวิตในเหตุการณ์สลายการชุมนุมเดือน เมษยน – พฤษภาคม 2553 และประกาศจะชุมนุมต่อต้านการรัฐประหารทุกรูปแบบ (19 พฤษภาคม 2557)

 

4. มวลชน กปปส. บริเวณลานพระบรมรูปทรงม้า แสดงความดีใจที่กองทัพทำรัฐประหารสำเร็จหลังชุมนุมขับไล่รัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชิวัตร มานานกว่า 7 เดือน ก่อนทยอยเดินทางกลับภูมิลำเนา โดยกองทัพได้อำนวยความสะดวกในการจัดหารถโดยสารประจำทางไว้บริการตลอดทั้งคืน (22 พฤษภาคม 2557)

 

5. ประชาชนใช้เทปกาวปิดปากชูป้ายประท้วงการรัฐประหาร ออกมารวมตัวกันกลางสี่แยกปทุมวัน ก่อนที่ช่วงค่ำจะมีการเพิ่มกำลังเจ้าหน้าที่ และมีประชาชนหลายรายที่ควบคุมตัวไปเข้าค่ายทหาร (23 พฤษภาคม 2557)

 

6. ทหารกำลังบรรจุกระสุนปืนเพื่อเตรียมพร้อมการสลายการชุมนุม หลังเผชิญหน้ากับกลุ่มต่อต้านรัฐประหารจำนวนมากนานกว่า 3 ชั่วโมง บริเวณสี่แยกปทุมวัน ฝั่งสะพานหัวช้าง ก่อนจะมีการเพิ่มกำลังเจ้าหน้าที่อีกหลายร้อยนายเพื่อควบคุมสถานการณ์ในช่วงหัวค่ำ (23 พฤษภาคม 2557)

 

7. ชายเสื้อขาวตะโกนพร้อมชูบัตรประชาชนว่า “ผมเป็นคนไทย ไม่เอารัฐประหาร” เขาถูกนำตัวส่งโรงพยาบาลหลังถูกทหารกระชากเข้าไปในค่ายทหารย่านสนามเป้า ระหว่างที่เดินประท้วงมาตามพหลโยธิน โดยราว 30 นาที เจ้าหน้าที่ก็ปล่อยตัวเขาออกมาในสภาพที่เสื้อผ้าขาดวิ่น (24 พฤษภาคม 2557)

 

8. กองทัพตั้งแถวควบคุมสถานการณ์บริเวณใต้รถไฟฟ้าสถานีอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ หลังจากมีประชาชนหลายร้อยคนเดินประท้วงรอบอนุสาวรีย์ชัยฯ (26 พฤษภาคม 2557)

 

9. ชาวบ้านทำท่าตั้งการ์ดคล้ายพร้อมต่อสู้ด้วยมือเปล่า ประจัญหน้ากับแนวทหารที่ตั้งแถว-ติดอาวุธควบคุมสถานการณ์บริเวณใต้รถไฟฟ้าสถานีอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ (26 พฤษภาคม 2557)

 

10. ชาวบ้านชุมชนเก้าบาตร อ.โนนดินแดง จ.บุรีรัมย์ หนึ่งในเครือข่ายสมัชชาคนจน เดินทาง 370 กม. เข้าร้องเรียนที่กองทัพบก เพื่อขอให้ คสช. ยุติไล่ที่ทำกิน ระหว่างที่ตัวแทนชาวบ้านเข้าไปเจรจาภายในกองทัพบก ชาวบ้านที่นั่งรออยู่ด้านนอกถูกเจ้าหน้าที่นำตัวออกไปจากหน้ากองทัพบกทันที (18 กรกฎาคม 2557)

 

11. เครือข่ายนักศึกษาจากหลายสถาบัน รวมตัวกันที่หน้าศาลทหาร กรุงเทพฯ ข้างกระทรวงกลาโหม หลังจากสมาชิกกลุ่มพลเมืองโต้กลับถูกจับขึ้นศาลทหารเพื่อดำเนินคดีเนื่องจากจัดกิจกรรมเรียกร้องให้มีการจัดการเลือกตั้ง พวกเขาเปล่งเสียงว่า “พลเรือนต้องไม่ขึ้นศาลทหาร” (16 มีนาคม 2558)

 

12. วิบูลย์ บุญภัทรรักษา พ่อของไผ่ ดาวดิน เป่าแคนในเพลง “บทเพลงของสามัญชน” เพื่อเรียกร้องให้ คสช. ปล่อยตัวกลุ่มนักศึกษาที่ถูกคุมขังอยู่ในเรือนจำพิเศษกรุงเทพฯ เนื่องจากออกมาต่อต้าน คสช. (4 กรกฎาคม 2558)

 

13. กลุ่มคนอยากเลือกตั้ง ออกมาชุมนุมเรียกร้องให้ คสช. จัดให้มีการเลือกตั้งตามที่ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา หัวหน้า คสช. เคยกล่าวกับนานาชาติไว้ว่าจะมีการเลือกตั้งภายในปี 2561 และเลื่อนไปเดือนกุมภาพันธ์ 2562 ในขณะที่ปัจจุบันยังไม่มีความชัดเจนว่าจะมีการเลือกตั้งเกิดขึ้นเมื่อไหร่ (10 กุมภาพันธ์ 2561)

 

14. กลุ่มคนรักดนตรีแนวพังค์ ร่วมงานคอนเสิร์ต “จะ 4 ปีแล้วนะไอ้สัตว์” จัดขึ้นที่อนุสรณ์สถาน 14 ตุลา สี่แยกคอกวัว ราชดำเนิน โดยหลังงานคอนเสิร์ตมีศิลปินและแฟนเพลงถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจคุมตัวไปทำประวัติที่ สน.ชนะสงคราม เนื่องจากระหว่างคอนเสิร์ตมีการร้องเพลงด่าทอและเผารูปหัวหน้า คสช. (12 พฤษภาคม 2561)

 

 

15. พะเยาว์ อัคฮาด ระลึกถึงลูกสาว กมนเกด อัคฮาด อาสาพยาบาล ที่ถูกยิงเสียชีวิตภายในวัดปทุมวนารามราชวรวิหาร จากเหตุการณ์สลายการชุมนุมวันที่ 19 พฤษภาคม 2553 ต่อมาศาลอาญามีคำสั่งไต่สวนสาเหตุการตายระบุว่าเกิดจากเจ้าหน้าที่ทหารยิงลงมาจากรางรถไฟฟ้า ก่อนที่คดีทุกอย่างจะหยุดชะงักเมื่อเกิดรัฐประหาร 2557 (19 พฤษภาคม 2561)

Author

Thiti Meetam

ธิติ มีแต้ม - หัวหน้ากองบรรณาธิการ The101.world