#101TeamRecommends

เทพพิทักษ์ มณีพงษ์ | กองบรรณาธิการ

คืนความเป็นธรรมให้กับการค้าข้างทาง

โดย วชิรวิทย์ คงคาลัย

เทพพิทักษ์ มณีพงษ์ : ชิ้นนี้เลือกมาเพราะความอินส่วนตัว เรารู้สึกว่าปัญหาร้านหาบเร่แผงลอยกับเมืองกรุงเทพฯ เป็นอะไรที่อิหลักอิเหลื่ออยู่มากพอประมาณ เพราะคนที่ด่าว่าทำไมยังมี ทำไมยังปล่อยให้รกทางเท้า บางทีก็ยังแวะซื้อกิน สิ่งที่จะบอกคือเมืองของเรามันขาดการค้าแบบนี้ไม่ได้ เพราะมันกลายเป็นส่วนหนึ่งกับชีวิตของคนเมืองไปแล้ว ดังนั้นสิ่งที่เราควรคุยกัน คือทำความเข้าใจกับปัญหาที่เป็นอยู่ว่าเกิดอะไรขึ้น แล้วดูว่ามีจุดไหนที่จะปรับปรุงหรือพัฒนาให้อยู่ร่วมกันอย่างสันติวิธีได้บ้าง ซึ่งงานชิ้นนี้ก็เป็นอินโทรที่ดี

 

เราจะอยู่ร่วมกันกับการค้าข้างทางได้อย่างไร: บทเรียนจากนานาประเทศถึงไทย

โดย วชิรวิทย์ คงคาลัย

เทพพิทักษ์ มณีพงษ์ : ต่อจากด้านบน ที่จริงแล้วบนโลกนี้มีหลายที่มากเลยที่เป็นเมืองที่ ‘เจริญแล้ว’ ในสายตาคนนอก แต่เค้าก็อยู่ร่วมกับการค้าแบบข้างทางได้ งานชิ้นนี้ทำให้เราเข้าใจว่าการแก้ปัญหาบางอย่าง ไม่จำเป็นต้องถอนรากถอนโคนเพื่อคนกลุ่มเดียวเสมอไป เพราะปัญหาเมืองไม่ใช้ zero-sum game ที่ต้องมีผู้แพ้ผู้ชนะ แต่เราสามารถอยู่ร่วมกันได้ ลองดูตัวอย่างจากพวกเขาแล้วเอามาปรับใช้ก็ได้ ไม่ใช่ล้างบางไปซะหมด

 

สื่อสารความรู้อย่างเข้าใจ กับครูลูกกอล์ฟ – คณาธิป สุนทรรักษ์

โดย เทพพิทักษ์ มณีพงษ์

เทพพิทักษ์ มณีพงษ์ : ถึงจะเป็นงานตัวเอง แต่เราเองก็ไปนั่งฟังครูลูกกอล์ฟ (แล้วก็ฟัง #พุธทอล์คพุธโทร ประจำ) ในงาน OKMD Knowledge Festival แบบสดๆ พลังๆ ในตอนนั้นที่ฟังของครูลูกกอล์ฟคือส่งมาถึงเราจังๆ มาก และสารที่เขาต้องการจะสื่อ ก็คือแพสชั่นในการส่งต่อความรู้ในฐานะของ ‘ครู’ ยุคใหม่ ที่เปิดทางเลือกให้กับเด็กๆ ให้ได้เจอทางของตัวเอง ทั้งคลิปหรือบทความชิ้นนี้ไม่ได้จำเป็นว่าต้องเป็นครู แต่เราเชื่อว่าเรื่องพื้นฐานของการสื่อสารกัน ยังไงก็เป็นเรื่องจำเป็น และเราน่าจะได้เรียนรู้จากตัวอย่างชีวิตความเป็นครูของเขา

 

วศิน ปฐมหยก | กราฟิกดีไซเนอร์

นิทานฝันร้าย The Handmaid’s Tale

โดย นรา

วศิน ปฐมหยก : อยากได้คนแนะนำซีรีส์มาตั้งนานแล้ว ยิ่งคุณนรามาเขียน ยิ่งรู้สึกว่านี่คือ A must!

 

สารคดี ณ ตอน ย้ายรัง

โดย Eyedropper Fill และ ทีมงาน The101.world

วศิน ปฐมหยก : ดีใจมากที่ Eyedropper Fill ได้มาทำสิ่งนี้ และผลลัพธ์ของมันก็ดีมาก

 

พ่อของเธอ เพื่อนของเขา : จนกว่าเราจะพบกันใหม่ (ในสถานการณ์ปกติ)

โดย พันธวัฒน์ เศรษฐวิไล

วศิน ปฐมหยก : อ่านแล้วรู้สึกเศร้า

 

วิโรจน์ สุขพิศาล | เว็บมาสเตอร์

อ่านคำถามอาจารย์สุธาชัย ยิ้มประเสริฐ​ ถึงฝ่ายอนุรักษนิยม เรื่องระบอบกษัตริย์ใต้รัฐธรรมนูญ

โดย ศุภมิตร ปิติพัฒน์

วิโรจน์ สุขพิศาล : เป็นบทความขนาดยาว ที่อ่านแล้วลืมเวลาไปเลย ลุ่มลึก คม

 

ความรักเดือนกันยายน

โดย ธิติ มีแต้ม

วิโรจน์ สุขพิศาล : เรื่องราวความรัก romantic tragedy ที่อ่านแล้วเหมือนนิยาย แต่สุดท้ายมันคือเรื่องจริงที่น่าเศร้า

 

รวมผลงานครบชุด สารคดี “ณ” – บ้านของเขา เรื่องเราทุกคน

โดย ทีมงาน The101.world

วิโรจน์ สุขพิศาล : สารคดีที่บันทึกเรื่องราว ‘ประวัติศาสตร์คนจน’ ที่ทำให้เห็นอีกหลายชีวิต หลายการต่อสู้ ที่อยู่ร่วมกับพวกเรา

 

อดิศร เด่นสุธรรม | ครีเอทีฟ

Agony Uncle* Hema

โดย ภาณุ บุรุษรัตนพันธุ์

#คนเก่ง2017

อดิศร เด่นสุธรรม : ยอมรับว่าอ่านชื่อลุงเฮม่าเป็นภาษาอังกฤษครั้งแรกนึกสัปดนอยู่เหมือนกัน ลุงจะมาตอบปัญหา 18+ หรอ? เปิด camfrog หรือเปล่า? แต่สรุปที่คิดมากทั้งหมดไม่ใช่เลย ลุงเฮม่าเหมือนเป็นอับดุลเอ้ย! ถามอะไรตอบได้ เวอร์ชั่น 4G ถ้ามีโอกาสอยากถามลุงเฮม่าว่า “ใหม่ ดาวิกาขับรถเก่งหรอครับ เพราะชอบเห็นสติ๊กเกอร์แปะหลังรถว่าเป็นมือใหม่?”

 

ชีวิตดีขึ้นทุกด้าน ด้วยการทานอึหลายๆ ครั้ง!

โดย เทพพิทักษ์ มณีพงษ์

#คนงกขี้2017

อดิศร เด่นสุธรรม : อ่านแล้วทำให้เป็นคนงกขี้ ขี้งก กับขี้ตัวเองขึ้นมาทันที เพราะเพิ่งรู้ว่าขี้สามารถช่วยรักษาโรคได้ แถมพิสูจน์จริงจากผู้ใช้ว่าเวิร์ก … กร๊ากก (หาอ่านวิธีเอาได้ในบทความ) และที่ลังเลหนักก่อนกดชักโครก เสียดายขี้ตัวเอง เพราะเขาบอกว่าการบริจาคขี้ให้โรงพยาบาลได้เงินแบบขี้ๆ 1,400 บาทต่อครั้ง!!! สบายตัวแถมได้ตังค์ไปกินล็อบสเตอร์ แล้วกลับมาขี้ใหม่เพื่อได้ตังค์ไปกินล็อบสเตอร์อีกรอบ โคตรคุ้มที่จะขี้!!!

 

สมรภูมิบนท้องถนน

โดย ทีมงาน The101.world

#คนกล้า2017

อดิศร เด่นสุธรรม : เลือกงานชิ้นนี้เพื่ออุทิศแด่เหล่าผู้กล้า … ที่กล้าออกจากบ้านมาใช้ชีวิตบนท้องถนนในเมืองไทยที่อันตรายไม่ต่างอะไรกับการไปออกรบ! เราขับรถออกจากบ้านร่วมกับผู้ร่วมเส้นทางที่ไม่มีใบขับขี่ ขับกลับบ้านร่วมกับผู้ขับขี่มึนเมาอยู่เต็มถนน!!

คงจะดีถ้าผู้มีส่วนเกี่ยวข้องหันมาใส่ใจให้ถนนเมืองไทยปลอดภัยกว่านี้ … ขอให้ปีหน้าไม่ต้องกล้าแบบปีนี้ ขอให้ทุกคนเดินทางโดยสวัสดิภาพ

 

พันธวัฒน์ เศรษฐวิไล | กองบรรณาธิการ

Full service : ราคาที่ต้องจ่ายเพื่อเสรีภาพภายใต้กระบอกปืน

โดย เทพพิทักษ์ มณีพงษ์

พันธวัฒน์ เศรษฐวิไล : ‘Full service’ คือชื่อโปรเจ็กต์ของศิลปินชาวสวิส ที่เปิดให้คนมา ‘จ้าง’ ให้เขาทำอะไรก็ได้ ตั้งแต่เรื่องง่ายๆ อย่างการเต้น ร้องเพลง ไปจนถึงการมีเซ็กซ์ (แต่เขาจะทำหรือไม่ก็อีกเรื่อง ขึ้นอยู่กับจำนวนเงินและความพึงพอใจ)

ในวาระที่เขามาเปิดการแสดงในเมืองไทย เทพพิทักษ์ตัดสินใจไป ‘ลองของ’ ด้วยการจ้างให้เขาช่วยตอบคำถาม 10 ข้อของพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ด้วยจำนวนเงิน 1,000 บาท

เป็นบทความที่สนุกและชวนให้ติดตามตั้งแต่กระบวนการเริ่มต้น ไปจนถึงวิธีการเรียบเรียง มิหนำซ้ำยังสะท้อนสถานการณ์ของการเมืองไทยได้แหลมคมสุดๆ

 

ทำไมคนชั้นกลางไทยถึงหันหลังให้ประชาธิปไตย

โดย สมคิด พุทธศรี

พันธวัฒน์ เศรษฐวิไล : เป็นบทสัมภาษณ์ที่เปิดเปลือยรากฐานความคิดของชนชั้นกลาง โดยเฉพาะชนชั้นกลางระดับบน ที่เป็นตัวละครสำคัญที่ออกมาสนับสนุนอำนาจเผด็จการในวิกฤตการเมืองตลอดสิบกว่าปีที่ผ่านมา พร้อมทำความเข้าใจ ‘ชนชั้นกลาง’ ในความหมายใหม่ ทั้งมิติการเมือง (ที่ไม่จำเป็นต้องไปด้วยกันกับประชาธิปไตย) และมิติเศรษฐกิจ (กลางระดับล่าง และกลางระดับบน ซึ่งมีฐานะทางเศรษฐกิจต่างกัน)

 

หากว่ามีหมุดฯ เคียงข้าง

โดย ธิติ มีแต้ม

พันธวัฒน์ เศรษฐวิไล : งานของธิติ มีแต้ม โดดเด่นในการบันทึกชีวิต ความคิด และการต่อสู้ของผู้คนที่ถูกกระทำจากอำนาจรัฐ บอกเล่าเสียงเล็กๆ ที่ถูกทำให้เงียบและหายไปอย่างอยุติธรรม

ในช่วงที่หมุดคณะราษฎรหายไป งานชิ้นนี้คล้ายจะบอกกับเราว่า ไม่ใช่เพียงแต่หมุดเท่านั้นที่หายไป แต่อาจรวมถึงหลักการประชาธิปไตยที่ถูกรื้อถอนด้วยเช่นกัน กระนั้นแล้ว ยังมีคนอีกจำนวนไม่น้อยที่พยายามรักษามันไว้—แม้ต้องแลกมาด้วยความไม่ปลอดภัยในชีวิตก็ตาม

 

ญาดา เตชะวิวัฒนากาล | กองบรรณาธิการ

City of Ghosts : ความจริงเป็นสิ่งไม่ ‘ตาย’?

โดย เทพพิทักษ์ มณีพงษ์

ญาดา เตชะวิวัฒนากาล : ชอบอ่านงานของเทพพิทักษ์ เพราะว่าเทพพิทักษ์มักจะพาไปหาเรื่องราวที่แปลกใหม่ชวนตื่นตาเสมอๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง งาน ‘รีวิว’ ที่มักจะชวนทุกคนไปเจออะไรแปลกใหม่ตลอดเวลา แถมวิธีคิด วิธีเขียน ภาษาแซ่บที่เป็นกันเอง อ่านแล้วก็สบายและสนุกไปพร้อมกัน

 

101 Minutes at Starbucks ครั้งที่ 2: Coming Of Age

โดย ทีมงาน The101.world

ญาดา เตชะวิวัฒนากาล : ในช่วงเวลาเปลี่ยนผ่าน มาทำความเข้าใจกับความรู้สึกของตัวเองและคนรอบตัวไปพร้อมกัน การพูดคุยสนุกๆ ฟังเพลิน ประสบการณ์จากแขกรับเชิญทั้งสามคนทำให้ชวนติดตามได้ไม่รู้เบื่อ

 

นาซีศึกษา : อ่านอดีต เพื่อเข้าใจปัจจุบัน กับ ตุลย์ อิศรางกูร ณ อยุธยา 

โดย อันโตนีโอ โฉมชา

ญาดา เตชะวิวัฒนากาล : ทำให้เราได้รู้จักประวัติศาสตร์นาซีของเยอรมันเพิ่มขึ้น ยิ่งทำให้เชื่อว่าประวัติศาสตร์สามารถเอามาเรียนรู้ปัจจุบันได้เสมอ

สมคิด พุทธศรี | กองบรรณาธิการ

Full service : ราคาที่ต้องจ่ายเพื่อเสรีภาพภายใต้กระบอกปืน

โดย เทพพิทักษ์ มณีพงษ์

สมคิด พุทธศรี : “ฉลาด คม สนุก”

 

อ่านคำถามอาจารย์สุธาชัย ยิ้มประเสริฐ​ ถึงฝ่ายอนุรักษนิยม เรื่องระบอบกษัตริย์ใต้รัฐธรรมนูญ

โดย ศุภมิตร ปิติพัฒน์

สมคิด พุทธศรี : บทความชิ้นนี้เลือกดีเบตกับคำถามของ “อ.ยิ้ม” ในงานเสวนาเรื่อง “สถาบันกษัตริย์ รัฐธรรมนูญ ประชาธิปไตย” เมื่อ 7 ปีก่อน ซึ่งเป็นงานเสวนาที่สมศักดิ์ เจียมธีรสกุลให้ความเห็นว่าเป็นการอภิปรายที่ “มีความหมายสำคัญต่อการพูดถึงเรื่องสถาบันกษัตริย์ในสังคมไทยไม่น้อย”

หลายปีที่ผ่านมา ผมบ่นกับหลายคน ในหลายครั้ง ว่าปัญหาวิกฤตการเมืองไทยที่ลุกลามบานปลายมาขนาดนี้ ส่วนหนึ่งเป็นเพราะปัญญาชนฝ่ายอนุรักษ์นิยม “ไม่ยอมทำงาน” จนปล่อยให้วาทกรรมสาธารณะของฝ่ายอนุรักษ์นิยมที่มีต่อการศึกษาประเด็นสถาบันกษัตริย์ถูกลดรูปเหลือเพียงแค่ “เอาเจ้า – ไม่เอาเจ้า”

งานของอาจารย์ศุภมิตรชิ้นนี้ปลุกความหวังและชวนให้ตื่นเต้นเล็กๆ ว่า การถกเถียงกันในประเด็นที่อ่อนไหวอย่างลุ่มลึก มีความเป็นวิชาการ และมีอารยะยังมีความเป็นไปได้ แม้จะอยู่ภายใต้ข้อจำกัดที่ทำให้การถกเถียงเป็นไปได้ไม่เต็มที่ แต่ก็อยากชวนให้คนที่สนใจการเมืองไทยร่วมสมัย ‘อ่าน’ และอภิปรายประเด็นนี้กับอาจารย์ศุภมิตร (เท่าที่พอทำได้) ดูสักที

 

เยี่ยมยามถามข่าว ‘ไผ่ ดาวดิน’

โดย เวียง-วชิระ บัวสนธ์

สมคิด พุทธศรี : ‘พี่เวียง’ ไม่เพียงแต่เล่า ชะตากรรมของคนหนุ่มที่กล้ายืนยันในความเชื่อของตนเองและยืนท้าทายต่อระบอบที่อยุติธรรมอย่างกินใจเท่านั้น แต่ระหว่างทางยังเปลือยให้เห็นความหยาบช้าและสามานย์ของระบอบที่ว่า โดยไม่มีคำหยาบหลุดมาแม้แต่คำเดียว

 

ภัทชา ด้วงกลัด | กองบรรณาธิการ

Full service : ราคาที่ต้องจ่ายเพื่อเสรีภาพภายใต้กระบอกปืน

โดย เทพพิทักษ์ มณีพงษ์

ภัทชา ด้วงกลัด : ‘คม สนุก แสบ’ ทั้งเนื้อหาและวิธีการนำเสนอ บทสัมภาษณ์ที่ชวนคุณตั้งคำถามกับ ‘การอยู่เป็น’ และคุณค่าของมัน ในสังคมการเมืองไทย

 

คลิป : ทำไมคนเราถึงโกง? กับ ผศ.ดร.ธานี ชัยวัฒน์

โดย ทีมงาน The101.world

ภัทชา ด้วงกลัด : ทอล์กแห่งปี! 30 นาทีกว่าๆ ที่เอาคุณอยู่หมัด

ทอล์กนี้จะเปิดวิธิคิด เปลี่ยนมุมมอง และตบหน้าคุณในเวลาเดียวกัน ในการหาคำตอบและทำความเข้าใจว่า ‘ทำไมคนเราถึงโกง?’ บอกได้คำเดียวว่าต้องดู!

 

โดย กษิดิศ อนันทนาธร

ภัทชา ด้วงกลัด : Ive discovered theres no happiness in this life.” บทสรุปสั้นๆ ที่กระแทกใจของชีวิต ‘ท่านชิ้น ผู้อาภัพ’ (ม.จ.ศุภสวัสดิ์วงศ์สนิท สวัสดิวัตน)

 

วชิรวิทย์ คงคาลัย | กองบรรณาธิการ

เมื่อบ้าน วัด โรงเรียน หล่อหลอมความโกง ถอดรหัสพฤติโกงกับธานี ชัยวัฒน์

โดย ทีมงาน The101.world

วชิรวิทย์ คงคาลัย : เหตุที่เลือกงานชิ้นนี้เพราะช่วยขยายความเข้าใจของ ‘คอร์รัปชัน’ ในมุมมองใหม่

 

เคล็ดวิชารักษาอำนาจของรัฐบาลเผด็จการ

โดย อาร์ม ตั้งนิรันดร

วชิรวิทย์ คงคาลัย : เหตุผลที่ชอบ ถึงแม้ว่าจะเป็นเปรียบเทียบกรณีของจีน แต่มันก็ช่วยขยายความเข้าใจสิ่งที่รัฐไทยกำลังทำอยู่ในปัจจุบันได้ดีขึ้น และทำให้เรารู้เท่าทันรัฐไทยมากขึ้นด้วย

 

‘การแพทย์ที่เชื่อไม่ได้’ หยุดเชื่อ เริ่มถาม เรื่องการรักษา กับ ดร.นพ.ยศ ตีระวัฒนานนท์

โดย ภัทชา ด้วงกลัด

วชิรวิทย์ คงคาลัย : ชอบอันนี้มาก อ่านรวดเดียวจบ ส่วนหนึ่งเพราะใกล้ตัว เป็นสิ่งที่ทุกคนต้องเผชิญในไม่ช้า การมีความรู้เรื่องนี้นอกจากจะทำให้เราประหยัดเงินในกระเป๋าแล้ว ยังช่วยให้เรามีสุขภาพที่ดีโดยไม่ต้องเสียรู้อีกด้วย

 

วิลาวัณย์  บุญเกื้อกุลวงษ์ | ผู้จัดการ 101

เยี่ยมยามถามข่าว ‘ไผ่ ดาวดิน’

โดย เวียง-วชิระ บัวสนธ์

วิลาวัณย์  บุญเกื้อกุลวงษ์ : หลายคนอาจชื่นชมพี่ตูนเป็นบุคคลแห่งปี แต่สำหรับเรา ‘ไผ่’ คือบุคคลแห่งปี

 

พ่อของเธอ เพื่อนของเขา : จนกว่าเราจะพบกันใหม่ (ในสถานการณ์ปกติ)

โดย พันธวัฒน์ เศรษฐวิไล

วิลาวัณย์  บุญเกื้อกุลวงษ์ : วันหนึ่งเราอาจต้องเดินทางไกล หรือไร้อิสรภาพ เพียงแค่เราคิดต่างกับผู้มีอำนาจในประเทศ

 

การเดินทางของตุ๊กตาวิเศษ : บทสะท้อนความรุนแรงทางเพศต่อเด็กในสังคมไทย

โดย วันดี สันติวุฒิเมธี

วิลาวัณย์  บุญเกื้อกุลวงษ์ : สังคมควรให้ความสำคัญกับการเคารพกันและกัน ไม่ใช่เคารพแบบกราบไหว้บูชา แต่เคารพว่า “ทุกคนเท่ากัน”

 

คิริเมขล์ บุญรมย์ | ฝ่ายโปรดักชัน


9 เรื่องที่ควรรู้ก่อนคลอด

โดย ทีมงาน The101.world

คิริเมขล์ บุญรมย์ : Art work มีความน่ารักสวยงาม ทำให้ดูแล้วรู้สึกเพลินตา ข้อความประกอบก็สั้น กระชับได้ใจความ สามารถเข้าใจได้ง่าย

สารคดี ณ : บ้านของเขา เรื่องของเราทุกคน

โดย ทีมงาน The101.world

คิริเมขล์ บุญรมย์ : เป็นสารคดีที่อาจจะมีเนื้อหาค่อนข้างหนักในบางตอน แต่ส่วนใหญ่ทำออกมาได้น่าสนใจและมีประโยชน์ต่อสังคม โดยเฉพาะตอนของกลุ่ม Eyedropper Fill ที่ซาบซึ้งกินใจ เหมาะมากกับการเป็นสารคดีที่ควรรับชมจนจบ

รายการ 101 One-On-One

โดย ทีมงาน The101.world

คิริเมขล์ บุญรมย์ : เป็นรายการออนไลน์ที่เนื้อหาหนักแน่น ดุเดือด แต่กลับสนุกมาก ผู้ชมสามารถตอบโต้ได้แบบ realtime แขกรับเชิญทุกคนก็น่าสนใจ ถ้าดูสดไม่ทันก็ดูย้อนหลังได้

 

#101ColumnistsRecommend

วีระยุทธ กาญจน์ชูฉัตร

คืนถิ่นซัวเถา บ้านเก่าบรรพบุรุษ

นรกหลังเกาะสวรรค์ มัลดีฟส์

โดย ธีรภัทร เจริญสุข

วีระยุทธ กาญจน์ชูฉัตร : ชอบงานเขียนของธีรภัทร เจริญสุข ที่ชวนเราออกเดินทางพร้อมกระเป๋าที่เต็มไปด้วยเรื่องเล่าและเกร็ดเล็กเกร็ดน้อย เรียกว่าไปเที่ยวแบบไม่ทิ้งเศรษฐศาสตร์ ประวัติศาสตร์ และการเมือง ที่อยู่รายรอบเส้นทาง ที่ชอบเป็นพิเศษก็มี “คืนถิ่นซัวเถา บ้านเก่า” และ “นรกหลังเกาะสวรรค์ มัลดีฟส์”

 

ปลากระป๋องกับอาณานิคม

โดย วชิรวิทย์ คงคาลัย

วีระยุทธ กาญจน์ชูฉัตร : บทความของ วชิรวิทย์ คงคาลัย มักชี้ชวนให้เรามองมุมลึกมุมกว้างของสรรพสิ่งรอบตัว เหมือนที่ “ปลากระป๋องกับอาณานิคม” ทำให้เรามองเห็นนโปเลียนและข้าหลวงในซอสมะเขือเทศเลยทีเดียว

 

10 วรรณกรรม Coming of Age (แบบไทย)

โดย ทีมงาน The101.world

วีระยุทธ กาญจน์ชูฉัตร : ตั้งโจทย์ได้น่าสนใจ จนทำให้เราต้องออกไปค้นหาวรรณกรรมหลายชิ้นทั้งที่เคยมองผ่านไปและที่เพิ่งรู้จัก ชอบหลายเล่มที่ผูกโยงมิติทางสังคมกับชะตากรรมปัจเจกเข้าด้วยกัน

 

อาร์ม ตั้งนิรันดร

ประเทศ “กำลังพัฒนา” ต้องพัฒนาไปถึงเมื่อไหร่

 

โดย วีระยุทธ กาญจน์ชูฉัตร

อาร์ม ตั้งนิรันดร : อาจารย์วีระยุทธเสนอว่า การพัฒนาอุตสาหกรรมเป็นแก่นของการพัฒนาเศรษฐกิจสำหรับสังคมไทยที่เป็นสังคมเกษตรและเศรษฐกิจที่พึ่งพิงภาคบริการ เช่น การท่องเที่ยว อ่านบทความอาจารย์แล้ว ชวนขบคิดต่อว่า เรายังมีโอกาสที่จะบุกเบิกแนวการพัฒนาใหม่ได้ไหม? และการพัฒนาอุตสาหกรรมในบริบทโลกปัจจุบันยังเป็นไปได้มากน้อยแค่ไหน?

 

อ่านคำถามอาจารย์สุธาชัย ยิ้มประเสริฐ​ ถึงฝ่ายอนุรักษนิยม เรื่องระบอบกษัตริย์ใต้รัฐธรรมนูญ

โดย ศุภมิตร ปิติพัฒน์

อาร์ม ตั้งนิรันดร : สำหรับคนที่รู้สึกว่า เราขาดงานเขียนของฝ่ายอนุรักษนิยมที่เฉียบคม ผมแนะนำงานชิ้นนี้ของ อ.ศุภมิตร

 

เปิดเบื้องลึกการเมืองรัสเซีย ตีแผ่วิถีแห่งอำนาจของปูติน

โดย จิตติภัทร พูนขำ

อาร์ม ตั้งนิรันดร : อ.จิตติภัทร ให้ความรู้เกี่ยวกับการเมืองรัสเซียได้อย่างลึกซึ้งถึงแก่น อ่านแล้วก็ชวนให้ลองนำกรอบการวิเคราะห์ของอาจารย์มาใช้มองทั้งการเมืองจีน (ซึ่งผมสนใจ) และการเมืองไทยเองด้วย

 

ธีรภัทร เจริญสุข

ดาบในมือผู้นำ

โดย ปกป้อง จันวิทย์

ธีรภัทร เจริญสุข : ชื่นชมจอร์จวอชิงตันอย่างเป็นส่วนตัว อ.ปกป้องให้ภาพวอชิงตันในฐานะผู้นำที่สละอำนาจผ่านประติมากรรมอย่างเห็นภาพ

 

การหักลดหย่อนภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา: รายจ่ายซ่อนเร้นของรัฐ

โดย 

ธีรภัทร เจริญสุข : รู้เบื้องหลังการหักลดหย่อนภาษีเงินได้ในทางลบ ที่กระทบต่อเงินหลวง

 

เคล็ดวิชารักษาอำนาจของรัฐบาลเผด็จการ

โดย อาร์ม ตั้งนิรันดร

ธีรภัทร เจริญสุข : ตีแผ่แนวคิดรัฐเผด็จการที่ใช้ครอบงำคนเพื่อรู้ทันและปรับตัวต่อสู้ให้ได้

 

ศุภมิตร ปิติพัฒน์

สหภาพยุโรปแบบไหน? มุมมอง 4 แบบ

โดย จิตติภัทร พูนขำ

ศุภมิตร ปิติพัฒน์ : ชอบบทความ EU 4 มุมมองที่เปิดประเด็นปัญหาของสภาวะเป็นอยู่คือที่ต้องจัดการกับ สิ่งที่เราเป็น สิ่งที่เราใฝ่ฝันอยากจะเป็น สิ่งที่เราแสดงแก่คนอื่นว่าเราเป็น สิ่งที่คนอื่นคาดหวังให้เราเป็น และสิ่งที่คนอื่นคิดว่าเราเป็น ใครจัดการทั้งหมดให้ลงตัว แสดงสลับหน้าสลับด้านที่เป็น เพื่อตอบความคาดหวังของคนต่างกลุ่มได้อย่างสอดคล้องให้นับถือเขาได้ว่าเป็นผู้จัดเจนทางการเมือง

 

Citizens of the world or citizens of nowhere?

โดย 

ศุภมิตร ปิติพัฒน์ : ถ้า EU ของอาจารย์จิตติภัทรฯ มี 4 หน้าเหมือนกับพรหมสำหรับตอบโจทย์ความคาดหวังต่างๆ กันของคนในยุโรป อาจารย์พีเทอร์ฯ ก็ให้คำอธิบายแก่ข้อสังเกตของสุนทรภู่ที่ว่า “ทุกวันนี้มีมนุษย์อยุธยา เป็นร้อยหน้าพันหน้ายิ่งกว่าพรหม” ว่าเป็นเพราะคนเราในปัจจุบันมี multiple identities และ divided loyalties

 

สารี อ๋องสมหวัง : ผู้บริโภคกับ ‘ความไม่รู้’ เรื่องปัญหาบริการสุขภาพและสาธารณสุข

โดย ภัทชา ด้วงกลัด

ศุภมิตร ปิติพัฒน์ : ข้าพเจ้าจะใช้ชื่อพี่สารี อ๋องสมหวังเป็นเครื่องทดสอบความรู้รอบตัวและความตื่นตัวของนิสิตในชั้นเรียนเกี่ยวกับเรื่องสังคมและประเด็นปัญหาสาธารณะ ก่อนจะเริ่มสอนเกี่ยวกับ collective action problems เสมอ แต่ขออนุญาตที่จะไม่เฉลยในที่นี้ว่ามีนิสิตกี่เปอร์เซ็นต์ที่รู้จักพี่สารีฯ และงานขับเคลื่อนของมูลนิธิฯ ในด้านการคุ้มครองสิทธิของผู้บริโภค

 

จิตติภัทร พูนขำ

เรื่องซ้ายๆ ขวาๆ

โดย พิพัฒน์ เหลืองนฤมิตชัย

จิตติภัทร พูนขำ : ในวันที่คนรุ่นใหม่ไม่ค่อยรู้จักว่าอะไรคือ “ซ้าย” กับ “ขวา” บทความของนักเศรษฐศาสตร์ชั้นนำของไทยอย่าง ดร.พิพัฒน์ เหลืองนฤมิตชัย ให้ภาพที่มาที่ไปของระนาบอุดมการณ์ทางเศรษฐกิจการเมืองทั้งในเชิงประวัติศาสตร์และเปรียบเทียบ และชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นของการถกเถียงกันในเชิงอุดมการณ์ในสังคมประชาธิปไตย

 

อ่านห้วงเวลาแบบคิสซินเจอร์

โดย ศุภมิตร ปิติพัฒน์

จิตติภัทร พูนขำ : โจทย์สำคัญของอาจารย์ศุภมิตรคือ ห้วงเวลาและทางแพร่งของฝ่ายอนุรักษนิยมที่กำลังเผชิญสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงขนานใหญ่ แต่หาทางออกที่หวนกลับไปสู่การรักษาเสถียรภาพได้ยากยิ่ง ในทางแพร่งแบบนี้ อาจารย์ศุภมิตรพาเราไปสนทนากับ Henry Kissinger นักคิดผู้ทรงอิทธิพลที่สุดคนหนึ่งของสหรัฐอเมริกา ได้อย่างลุ่มลึกและชวนคบคิด ท่านที่ต้องการคู่สนทนาทางวิชาการ โดยเฉพาะจากอีกฟากหนึ่งของระนาบความคิด งานอาจารย์ศุภมิตรคือคู่สนทนาที่คมคายแต่น่ารักที่สุดงานหนึ่ง

 

ประเทศไทยมาถึงจุดนี้ได้อย่างไร: การตีความ 4 แบบ

โดย วีระยุทธ กาญจน์ชูฉัตร

จิตติภัทร พูนขำ : Typology เป็นการอ่านประเภทหนึ่งที่ช่วยจัดจำแนกประเภทชุดคำอธิบายหรืองานวิชาการ อาจารย์วีระยุทธ กาญจน์ชูฉัตร นอกจากนำเสนอ typology การตีความเศรษฐกิจการเมืองไทย 4 แบบได้อย่างดีเยี่ยมแล้ว ยังวิเคราะห์จุดแข็ง-จุดอ่อนของกับดักรายได้ปานกลาง รวมทั้งนำเสนอทางออกที่ผู้กำหนดนโยบายและผู้ที่สนใจทั่วไปควรอ่านและนำไปพิจารณาอย่างจริงจัง

 

เอกศาสตร์ สรรพช่าง

ตายแล้ว (จะ) ไปไหน? : 5 วิธีจบชีวิตแบบกรีนๆ ที่ดีต่อโลก

โดย เทพพิทักษ์ มณีพงษ์

เอกศาสตร์ สรรพช่าง : ชอบบทความนี้เพราะกำลังทำโปรเจ็กต์เรื่องการจัดการเรื่องความแก่ชราและความตาย มันตอกย้ำเราว่าอนาคตเศรษฐศาสตร์เรื่องความตายจะเปลี่ยนไปอีกมาก สมรภูมินี้จะกลายเป็นพื้นที่ใหม่ๆ ของนักธุรกิจที่ต้องการหาความแตกต่างให้กับคนเราในช่วงสุดท้ายของคนเรา

 

‘สายส่ง’ มีไว้ทำไม ? : คุยกับ มิ่งมานัส ศิวรักษ์ แห่งสายส่ง ‘เคล็ดไทย’

โดย พันธวัฒน์ เศรษฐวิไล

เอกศาสตร์ สรรพช่าง : เคยคิดอยากสัมภาษณ์อาชีพที่เกี่ยวข้องกับการทำนิตยสารเก็บไว้เหมือนกันครับ เพราะอีกไม่นานหลายอาชีพก็จะหายไปและไม่มีใครรู้จักมันดีมากพอ ประวัติศาสตร์ส่วนนี้ไม่มีใครทำเก็บไว้เป็นเรื่องเป็นราว ซึ่งจริงๆ ชีวิตที่ทำอาชีพเล็กๆ เหล่านี้ มีส่วนไม่น้อยในการขับเคลื่อนธุรกิจ

 

การ์ตูนง่ายๆ แต่ลึกซึ้ง

โดย 

เอกศาสตร์ สรรพช่าง : เป็นคนวาดรูปเกือบทุกวันอยู่แล้ว เจอเนื้อหาอะไรแบบนี้ก็จะโดนใจเป็นพิเศษ อยากให้มีไอเดียแบบนี้ หรือคนที่ทำงานในแนวทางนี้มีที่ทางและเติบโตได้อีก เวลาดูก็จะนึกถึงคนที่ทำอาชีพนี้มานานๆ อย่างอาเปี๊ยก โปสเตอร์ หรืออย่างชัย ราชวัตร ซึ่งถ้าเป็นเมืองนอก นักวาดภาพการ์ตูนเก่งๆ แบบนี้น่าจะมีโอกาสได้อยู่กินสบายจากผลงานที่ตัวเองทำมาแล้วทั้งชีวิตมากกว่านี้ (ก็เหมือนนักเขียนในแขนงอื่นๆ ในบ้านเมืองนี้เช่นกัน)

 

Agony Uncle* Hema

โดย ภาณุ บุรุษรัตนพันธุ์

เอกศาสตร์ สรรพช่าง : รักลุง ไม่มีอะไรมาก กวนดี

 

แซนวิชชีสบนเครื่อง KLM บอกอะไรกับเรา

โดย กรณิศ ตันอังสนากุล

เอกศาสตร์ สรรพช่าง : อันนี้ก็ชอบ อ่านแล้วนึกถึงสายการบิน smooth as silk ที่มีแต่คำทักทาย มีแต่แพ็คเกจจิ้งแต่ไม่มีคอนเทนต์อะไรเลยในเครื่องบินที่เสริมสร้างวัฒนธรรมของชาติตนให้ผู้โดยสารได้ภูมิใจ เห็นแต่ระบบอุปถัมภ์เต็มลำ (555)

 

ประจักษ์ ก้องกีรติ

เยี่ยมยามถามข่าว ‘ไผ่ ดาวดิน’

โดย เวียง-วชิระ บัวสนธ์

“ชีวิตของพ่อ : ท่านชิ้น ผู้อาภัพ” – ม.ร.ว.สายสวัสดี สวัสดิวัตน

โดย กษิดิศ อนันทนาธร

อันวาร์ ปาตานี แม่น้ำจระเข้

โดย ธิติ มีแต้ม

ประจักษ์ ก้องกีรติ : ผลงานทั้ง 3 ชิ้นเป็นงานเขียนที่ทรงพลัง เปิดมุมมอง และที่สำคัญ มันต่างทำหน้าที่ที่บทความและสารคดีที่ดีควรจะทำ คือบันทึกเรื่องราวที่สำคัญแต่ไม่ค่อยถูกรับรู้ในสังคม ดีใจที่มีคนบันทึกเรื่องราวเหล่านี้ไม่ให้ถูกลบเลือนหายไปในสังคมปัจจุบันของเราที่ท่วมท้นไปด้วยข้อมูลข่าวสาร

 

พลอย ธรรมาภิรานนท์

“จากครรภ์มารดาถึงเชิงตะกอน” : จากความหวังถึงความจริงแห่งยุคสมัย

โดย วีระยุทธ กาญจน์ชูฉัตร

พลอย ธรรมาภิรานนท์ : เป็นบทความสั้นๆ อ่านง่าย ที่เสนอภาพชีวิตได้ในเมืองไทยได้ชัดเจน อ่านจบแล้วรู้สึกถึงความ dark แนว black comedy

 

การปฏิวัติ 2475 ที่โรงเรียนไม่ได้สอน

โดย ประจักษ์ ก้องกีรติ

พลอย ธรรมาภิรานนท์ : พูดถึงมายาคติเกี่ยวกับการปฏิวัติ 2475 ได้อย่างชัดเจน อยากให้คนได้อ่านเยอะๆ จะได้แก้ไขความเข้าใจผิด มีแนะนำหนังสือน่าอ่านด้วย

 

สิงคโปร์โมเดล : กำแพง 4 ด้านที่เผด็จการข้ามไม่พ้น

โดย วีระยุทธ กาญจน์ชูฉัตร

พลอย ธรรมาภิรานนท์ : เป็นหนึ่งในบทความที่ชอบที่สุดเพราะเป็นหัวข้อที่อยากเขียน บทความของ อ.วีระยุทธชี้ให้เห็นว่าเศรษฐศาสตร์และการเมืองเชื่อมโยงกันเสมอ และเป็นสิ่งที่นักเศรษฐศาสตร์กระแสหลักจะมองข้ามไม่ได้ ที่สำคัญคือบทความอธิบายไว้ชัดเจนว่า ทำไมนักวิชาการและผู้ออกนโยบายของไทยจึงควรเลิกพูดถึงสิงคโปร์ในฐานะ “ตัวอย่าง” ของการพัฒนาประเทศเสียที

 

ธิติ มีแต้ม

‘การแพทย์ที่เชื่อไม่ได้’ หยุดเชื่อ เริ่มถาม เรื่องการรักษา กับ ดร.นพ.ยศ ตีระวัฒนานนท์

โดย ภัทชา ด้วงกลัด

ธิติ มีแต้ม : คำพูดเชยๆ ที่ว่า “ไม่มีใครไม่เคยป่วย” แต่ฟังยังไงมันก็จริ๊งจริง คำถามคือมูลค่าเท่าไหร่แล้วที่เราเสียไปจากการป่วยด้วยความไม่รู้และยอมเชื่อคนที่คิดว่าเขารู้

 

รวมผลงานชุด “การอภิวัฒน์สยาม 2475”

โดย หลายนักเขียน

ธิติ มีแต้ม : ซีรีส์ 2475 ทั้ง 19 เรื่องนี้ ควรอ่านซ้ำอย่างน้อยปีละครั้ง ยิ่งบ้านเมืองแบบนี้ ยิ่งควรอ่านเอาไว้เตือนตัวว่าเราๆ ท่านๆ อยู่ พ.ศ.ไหนกันแน่

 

5 วิธีใช้ชีวิตแบบผู้นำเผด็จการที่คุณเองก็ลองทำได้ง่ายๆ ที่บ้าน!

โดย เทพพิทักษ์ มณีพงษ์

ธิติ มีแต้ม : สนุก เซ็กซี่ กวนทีน และเป็นกระจกได้โดยไม่ต้องลองทำ

 

พงศ์ศักดิ์ เหลืองอร่าม

การปฏิวัติ 2475 ที่โรงเรียนไม่ได้สอน

โดย ประจักษ์ ก้องกีรติ

พงศ์ศักดิ์ เหลืองอร่าม : เป็นบทความที่ผู้เขียนหยิบยกเหตุการณ์ที่เป็นจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญที่สุดของการเมืองไทย ชวนสำรวจถึงมายาคติ และแนะนำหนังสือที่จะทำให้ผู้สนใจสามารถต่อยอดการเรียนรู้ประวัติศาสตร์การเมืองไทยได้อย่างรอบด้านมากขึ้น

 

Economics Rules : เมื่อเศรษฐศาสตร์รุ่มรวยกว่าภาพจำของสังคม

โดย สฤณี อาชวานันทกุล

พงศ์ศักดิ์ เหลืองอร่าม : หนังสือ Economics Rules ของ Dani Rodrik ควรจะเป็น ‘must read’ ของนิสิตนักศึกษาวิชาเศรษฐศาสตร์ เพราะจะทำให้เห็นว่าเศรษฐศาสตร์เป็นวิชาที่เป็นทั้งวิทยาศาสตร์และศิลปะ คือเป็นวิทยาศาสตร์ในบริบทของการพัฒนาแบบจำลองซึ่งที่มีความหลากหลาย และเป็นศิลปะในการนำประยุกต์แบบจำลองต่างๆ มาประยุกต์ใช้ในสถานการณ์ที่เหมาะสม จึงรู้สึกดีใจมากที่หนังสือเล่มนี้กำลังถูกแปลเป็นภาษาไทยโดยสำนักพิมพ์ openworlds

 

101 ปี – 101 เรื่อง – ป๋วย 101

โดย กษิดิศ อนันทนาธร

พงศ์ศักดิ์ เหลืองอร่าม : เป็นบทความที่บอกเล่าเกร็ดชีวิตและความคิด 101 เรื่อง เกี่ยวกับ ‘ป๋วย อึ๊งภากรณ์’ ได้อย่างสมบูรณ์

กษิดิศ อนันทนาธร

โดย ศุภมิตร ปิติพัฒน์

กษิดิศ อนันทนาธร : บทความนี้ อ.ศุภมิตร เล่าเรื่องขุนสมาหารหิตะคดีได้อย่างน่าสนใจ เพราะเป็นการชุบชีวิตคนที่ไม่เป็นที่รู้จักแล้ว ให้กลับมามีชีวิตชีวาอย่างมีตัวอย่างผลงานของเขาให้เราได้เห็นและเรียนรู้

 

กษิดิศ อนันทนาธร : ธิติ มีแต้ม ทำให้เห็นชีวิตเบื้องหลังของวีรบุรุษสามัญชนคนที่มีความกล้าหาญทางจริยธรรม อย่าง นวมทอง ไพรวัลย์ ให้เห็นถึงครอบครัว ชีวิต และสิ่งที่เขาสละไปเพื่ออุดมการณ์

 

โดย วรากรณ์ สามโกเศศ

กษิดิศ อนันทนาธร : ชอบที่ อ.วรากรณ์ ย่อยความรู้ต่างๆ มาให้อ่านอย่างง่ายๆ โดยเฉพาะเรื่องที่ดูไม่น่ามีพิษภัยอย่างน้ำตาล แต่เป็นอันตรายอย่างเงียบๆ ใกล้ตัวเรา อย่างควรแก่การตระหนักรู้

 

อิสร์กุล อุณหเกตุ

“ตรวจดีได้ ตรวจร้ายเสีย” : ตรวจสุขภาพอย่างไรไม่ให้ทำร้ายคนที่คุณรัก

โดย ณัฐกานต์ อมาตยกุล

อิสร์กุล อุณหเกตุ : ใครๆ ก็อยากมีสุขภาพที่ดี  การตรวจสุขภาพจึงเป็นเหมือนแผนที่ที่นำทางไปสู่เป้าหมายดังกล่าว บทความของณัฐกานต์ช่วยให้ใช้ ‘แผนที่’ ได้อย่างถูกวิธี ไม่หลงทางไปกับแพ็คเกจตรวจสุขภาพของโรงพยาบาล

 

Journalism of Data : โลกออนไลน์ต้อนรับแต่บทความที่สร้างจากข้อมูล?

โดย โตมร ศุขปรีชา

อิสร์กุล อุณหเกตุ : บทความของโตมรที่พูดถึง ‘ข้อมูล’ ในบทความ อ่านจบแล้วอยากชวนให้คนอื่นๆ ได้อ่านด้วย แต่ก็ไม่แน่ใจว่าจะต้องเสิร์ชหาข้อมูลมาประกอบการแนะนำหรือเปล่า

 

ตัวเลขเศรษฐกิจดีขึ้น แต่ทำไมคนทั่วไปไม่ค่อยรู้สึก?

โดย พิพัฒน์ เหลืองนฤมิตชัย

อิสร์กุล อุณหเกตุ : งานหนักของนักเศรษฐศาสตร์คือการตอบคำถามผู้คนทั่วไปว่า ทำไมตัวเลขทางการมักสวนทางกับความรู้สึก บทความของพิพัฒน์ช่วยให้ตอบคำถามของคุณลุงโชเฟอร์แท็กซี่ได้ชัดเจนและครบถ้วนอย่างยิ่ง

 

เพชร มโนปวิตร

“ปรากฏการณ์ตูน” บอกอะไร

โดย วันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์

เพชร มโนปวิตร : การออกวิ่งของตูน บอดี้แสลม เป็นปรากฏการณ์และพลังงานก้อนสำคัญที่กระแทกเข้าสู่สังคมไทย เป็นบทพิสูจน์ความสำเร็จที่ว่า “ตูน ของจริง วิ่งสองพันโล เพื่อคนอื่น” บทความนี้สะท้อนแง่มุมต่างๆ ได้ดี และตอกย้ำว่าการตั้งคำถามนั้นทำได้ แต่อยู่ที่ท่าทีและลีลาการนำเสนอ

 

เพชร มโนปวิตร : อธิบาย Nudge Theory เศรษฐศาสตร์พฤติกรรมของ Richard Thaler ผู้รับรางวัลโนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์ปีล่าสุดได้อย่างสนุกและแจ่มชัด ชอบคำปิดท้ายที่ว่า “เมื่อมนุษย์นั้นไม่ฉลาดมากอย่างที่เราคิดและเข้าใจกัน และมักตัดสินใจผิดพลาดเพราะชอบใช้เพียงสัญชาตญาณอยู่เสมอ แล้วทำไมเราจะไม่พิจารณาประยุกต์ใช้แนวคิด nudge กันในการกำหนดนโยบายสาธารณะให้มากยิ่งขึ้นเล่า”
เพชร มโนปวิตร : เราเห็นความพยายามในการรณรงค์งดใช้หลอดเกิดขึ้นในหลายพื้นที่ในประเทศไทยในช่วงปีที่ผ่านมา ทำไมเรื่องเล็กๆ อย่างหลอดพลาสติกจึงกลายเป็นปรากฏการณ์รณรงค์ทางด้านสิ่งแวดล้อมที่สำคัญในระดับโลก บทความนี้เล่าที่มาที่ไปได้อย่างครบถ้วน และตอกย้ำว่านวัตกรรมในยุคหนึ่ง อาจกลายเป็น “ขยะ” ในยุคต่อมา

Author