ภัยเหลือง (Yellow Peril) : ศัพท์ที่กลับมาฮิตจากวิกฤตโควิด-19

คอลัมน์ สารกันเบื่อ เดือนนี้ เอกศาสตร์ สรรพช่าง พาไปรู้จักประวัติศาสตร์ของ ศัพท์ ‘ภัยเหลือง’ ที่ใกล้เคียงกับการเหยียดคนเอเชียในปัจจุบัน หลังการเกิดไวรัสโควิด-19

นามนั้นสำคัญไฉน: ภัยแฝงการให้ชื่อโรคระบาด กรณีศึกษา ‘โรคห่าตะวันออก’

ชลิดา หนูหล้า เขียนถึงประวัติศาสตร์การตั้งชื่อ ‘โรคห่าตะวันออก’ ที่ก่อให้เกิดอคติต่อเชื้อชาติผ่านการตั้งชื่อโรคระบาด ในช่วงศตวรรษที่ 19

40 ปี การสังหารหมู่ที่ควังจู: ช็อนดูฮวัน ภาพความทรงจำ และความยุติธรรมที่ยังเปลี่ยนไม่ผ่าน

วันที่ 18 พฤษภาคม เป็นวันครอบรอบ 40 ปี ของเหตุการณ์สังหารหมู่ผู้ชุมนุมฝ่ายประชาธิปไตยที่เมืองควังจู ประเทศเกาหลีใต้ จักรกริช สังขมณี ชวนย้อนดูประวัติศาสตร์การเมืองนี้ผ่านภาพยนตร์ 12 เรื่อง ที่สะท้อนความทรงจำและประสบการณ์จากหลากมุมมอง

ศึกชั่วชีวิตของนักคิดผู้รู้แจ้ง (ทั้งคู่)

คอลัมน์ Trend Rider สัปดาห์นี้ โตมร ศุขปรีชา เขียนถึงความขัดแย้งระหว่างวอลแตร์ กับ ฌอง ฌาค รุสโซ นักคิดของยุค Enlightenment แห่งยุโรป ผู้เป็นต้นธารความคิดของการเกิดการปฏิวัติฝรั่งเศส

แกะรอยสาแหรกรสชาติจากเทคนิคการปรุง: จาก ‘ข้าวเม็กซิกัน’ สู่ ‘ข้าวผัดอเมริกัน’

ณัฎฐา ชื่นวัฒนา พาสืบหาประวัติศาสตร์ที่มาของข้าวผัดอเมริกัน ผ่านการปรุงอาหารของคนในอดีต จาก “ข้าวสเปน” ในเม็กซิโก, “ข้าวเม็กซิกัน” ในอเมริกา, สู่ “ข้าวผัดอเมริกัน” ที่เรารู้จักกันในประเทศไทย

ความตาย ก. : จินตนาการต่อความวิตกกังวล

นิติ ภวัครพันธุ์ เขียนถึงจินตนาการเกี่ยวกับความตายและชีวิตหลังความตายของมนุษย์ ผ่านความเชื่อ พิธีกรรม และเรื่องเล่าของมนุษย์ต่างถิ่นต่างวัฒนธรรม

โบราณคดีล่องหนของคนชั้นล่าง ห้องครัวในพิพิธภัณฑ์ กับ พายมันเทศ

คอลัมน์โบราณการครัว ณัฎฐา ชื่นวัฒนา เขียนถึง อดีตที่เคยล่องหนของทาสผิวดำ และเมนู “พายมันเทศ” จากสูตรที่มีอายุกว่าร้อยปีของแม่ครัวผิวดำ

ปลาร้าหอม เต้าหู้เหม็น: ความจำเป็นที่กลายเป็นรสแห่งวัฒนธรรม (2)

คอลัมน์ #โบราณการครัว ตอนใหม่ ณัฎฐา ชื่นวัฒนา เขียนถึงเรื่องราวของ ปลาร้าและเต้าหู้เหม็น สองรสชาติแห่งวัฒนธรรมที่มีมาเนิ่นนาน ในรอยต่อของสมัยก่อนประวัติศาสตร์และสมัยทวาราวดีในประเทศไทย

ของกำนัลกับการเดินทางของความสัมพันธ์ทางสังคม

คอลัมน์ ‘สัมพัทธ์สัมพันธ์’ ตอนแรก ว่าด้วยการแลกเปลี่ยนวัตถุในวงแหวน “คูลา” (Kula) เหตุใด ผู้คนจึงให้ความสำคัญกับกิจกรรมแลกเปลี่ยนสิ่งของ ที่ดูเหมือนเป็นเพียงเครื่องประดับกระจุกกระจิก ไม่มีประโยชน์ใช้สอย

ประวัติชาติพันธุ์วรรณนาของปลาร้า: ความจำเป็นที่กลายเป็นรสแห่งวัฒนธรรม (1)

คอลัมน์ #โบราณการครัว เดือนนี้ ณัฎฐา ชื่นวัฒนา เขียนถึง #ปลาร้า การถนอมอาหารที่เกิดขึ้นกว่า 10,000 ปีในยุคก่อนประวัติศาสตร์ของชาวตะวันตก

จากกำไลสำริดสู่เนื้อดิน : บ้านเชียงในศิลปะร่วมสมัยของดุษฎี ฮันตระกูล

ธนาวิ โชติประดิษฐ เขียนถึงผลงานศิลปะของ ดุษฎี ฮันตระกูล ซึ่งใช้แรงบันดาลใจและดินจากแหล่งโบราณคดีบ้านเชียงมารังสรรค์เป็นภาพวาดและประติมากรรมร่วมสมัย พร้อมถอดรื้อวาทกรรมชาตินิยม การเมืองในประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม ไปสู่ความเป็นสากลอย่างแท้จริง

จานอร่อยจากจารึกบาบิโลน : เมื่อคนนอกคืนรสชาติให้ตำรับอาหารสี่พันปี

‘โบราณการครัว’ คอลัมน์ใหม่จาก ณัฎฐา ชื่นวัฒนา นักโบราณพฤกษคดี ที่จะมาชวนผู้อ่านเข้าครัวทำอาหารจากอดีต ประเดิมเมนูแรกด้วย ทุฮ์อู (Tuh’u) อาหารของชาวบาบิโลเนียน กับสูตรที่ถูกบันทึกบนจารึกอักษรคูนิฟอร์ม